దేశవ్యాప్తంగా ఏటీఎంలు మూతపడనున్నాయా? నగదు కొరతపై ఆందోళన.. అసలు నిజం ఏమిటి?

దేశవ్యాప్తంగా ఏటీఎంలు మూతపడబోతున్నాయన్న వార్తలు ఇటీవల ప్రజల్లో ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా చిన్న పట్టణాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని ఏటీఎంలలో నగదు అందుబాటులో లేకపోవడం, కొన్ని యంత్రాలు తరచూ పనిచేయకపోవడం వంటి పరిణామాలు ఈ చర్చకు మరింత బలం చేకూర్చాయి. అయితే దేశంలోని అన్ని ఏటీఎంలు ఒకేసారి మూతపడనున్నాయనే ప్రచారం పూర్తిగా నిజం కాదని తాజా పరిణామాలు సూచిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం ఎదురవుతున్న సమస్య ప్రధానంగా నగదు పంపిణీ, నిర్వహణ వ్యయాలు మరియు వినియోగ విధానాల్లో వచ్చిన మార్పులకు సంబంధించినదిగా కనిపిస్తోంది.

ఏటీఎం రంగానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న పరిశ్రమ సంస్థలు రిజర్వ్ బ్యాంక్ దృష్టికి తీసుకెళ్లిన అంశాల ప్రకారం, కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఏటీఎంలకు అవసరమైన స్థాయిలో నగదు సరఫరా జరగడం లేదనే ఆందోళనలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా పెద్ద నగరాల్లోని యంత్రాలకు అధిక ప్రాధాన్యం లభిస్తుండగా, చిన్న పట్టణాలు మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని ఏటీఎంలకు నగదు అందుబాటు తగ్గుతోందని వారు పేర్కొంటున్నారు. దీనివల్ల కొన్నిచోట్ల ఏటీఎంలు తరచూ ఖాళీగా కనిపిస్తున్నాయి.

ఈ సమస్యకు మరో ప్రధాన కారణం నిర్వహణ ఖర్చుల పెరుగుదల. గత కొన్నేళ్లుగా ఇంధన ధరలు, భద్రతా సిబ్బంది ఖర్చులు, నగదు రవాణా వ్యయాలు, యంత్రాల నిర్వహణ ఖర్చులు గణనీయంగా పెరిగాయి. కానీ అదే సమయంలో ఏటీఎంల ద్వారా నగదు ఉపసంహరణలు తగ్గుముఖం పట్టాయి. ప్రజలు డిజిటల్ చెల్లింపులు, యూపీఐ, మొబైల్ బ్యాంకింగ్ వంటి సౌకర్యాలను ఎక్కువగా ఉపయోగించడం వల్ల నగదు వినియోగం కొంత మేర తగ్గింది. ఫలితంగా ఏటీఎం నిర్వహణ సంస్థలకు ఆదాయం తగ్గి, ఆర్థిక ఒత్తిడి పెరిగింది.

డిజిటల్ చెల్లింపుల విస్తరణ భారత బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో పెద్ద మార్పును తీసుకొచ్చింది. చిన్న మొత్తాల నుంచి పెద్ద లావాదేవీల వరకు యూపీఐ ఆధారిత చెల్లింపులు విస్తృతంగా పెరగడంతో చాలామంది రోజువారీ అవసరాల కోసం నగదు తీసుకోవడం తగ్గించారు. ఒకప్పుడు ప్రతి నెలా కోట్ల సంఖ్యలో జరిగే ఏటీఎం లావాదేవీలు ప్రస్తుతం తగ్గుతున్నట్లు పరిశ్రమ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ఈ మార్పు ఏటీఎం రంగంపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతోంది.

అయితే ప్రజలు భయపడాల్సిన అవసరం లేదని రిజర్వ్ బ్యాంక్ స్పష్టం చేసింది. దేశంలో కరెన్సీ నిల్వలు సమృద్ధిగా ఉన్నాయని, ఎక్కడైనా నగదు కొరత ఏర్పడితే వెంటనే సరఫరా చేసే చర్యలు తీసుకుంటామని ఆర్‌బీఐ గవర్నర్ వెల్లడించారు. దేశవ్యాప్తంగా నగదు లభ్యత విషయంలో ఎలాంటి సంక్షోభం లేదని, సమస్య ప్రధానంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో సరఫరా సమతుల్యతకు సంబంధించినదేనని అధికారులు చెబుతున్నారు.

ప్రస్తుతం పరిస్థితిని పరిశీలిస్తే, అన్ని ఏటీఎంలు మూతపడే పరిస్థితి కనిపించడం లేదు. అయితే గ్రామీణ ప్రాంతాలు, చిన్న పట్టణాల్లో ఉన్న కొన్ని యంత్రాలు నగదు కొరత లేదా నిర్వహణ సమస్యల కారణంగా తాత్కాలిక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. దీనిని పరిష్కరించేందుకు బ్యాంకులు, నగదు రవాణా సంస్థలు, నియంత్రణ సంస్థలు కలిసి చర్యలు తీసుకుంటున్నాయి.

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం భవిష్యత్తులో ఏటీఎంల సంఖ్య క్రమంగా తగ్గినా, నగదు అవసరం పూర్తిగా అంతరించిపోదు. గ్రామీణ ప్రాంతాలు, వృద్ధులు, చిన్న వ్యాపారులు మరియు నగదు ఆధారిత లావాదేవీలు ఎక్కువగా జరిగే ప్రాంతాల్లో ఏటీఎంల ప్రాధాన్యం కొనసాగుతుంది. అందువల్ల బ్యాంకులు కూడా ఈ సేవలను పూర్తిగా నిలిపివేసే అవకాశం చాలా తక్కువగా కనిపిస్తోంది.

మొత్తంగా చూస్తే, దేశవ్యాప్తంగా ఏటీఎంలు మూతపడుతున్నాయన్న ప్రచారం కంటే, కొన్ని ప్రాంతాల్లో నగదు సరఫరా మరియు నిర్వహణకు సంబంధించిన సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయనేది వాస్తవానికి దగ్గరగా ఉంది. ఆర్‌బీఐ హామీ ప్రకారం దేశంలో కరెన్సీ కొరత లేదు. కాబట్టి ప్రజలు ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. అయితే చిన్న పట్టణాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఏటీఎంల సేవలు మరింత సమర్థంగా అందుబాటులో ఉండేందుకు సంబంధిత సంస్థలు వేగంగా చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు అభిప్రాయపడుతున్నాయి.