సన్నబియ్యం ధరలకు రెక్కలు..

దేశవ్యాప్తంగా ఇప్పటికే గ్యాస్‌, పెట్రోల్‌, డీజిల్‌, కూరగాయలు, నిత్యావసర వస్తువుల ధరల పెరుగుదలతో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్న సామాన్య, మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు ఇప్పుడు మరో పెద్ద సవాలు ఎదురైంది. ప్రతి ఇంటి ఆహారంలో ప్రధాన భాగంగా ఉండే సన్నబియ్యం ధరలు ఒక్కసారిగా భారీగా పెరగడం ప్రజలను ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. ముఖ్యంగా నాణ్యమైన సన్నబియ్యాన్ని వినియోగించే కుటుంబాలపై ఈ ప్రభావం మరింత ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. గడిచిన ఇరవై రోజుల వ్యవధిలోనే సన్నబియ్యం ధరలు పదిహేను నుంచి ఇరవై శాతం వరకు పెరగడం మార్కెట్‌ వర్గాలను కూడా ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తోంది.

బియ్యం వ్యాపారులు, మిల్లర్ల సమాచారం ప్రకారం జేఎస్‌ఆర్‌, ఆర్‌ఎన్‌ఆర్‌, హెచ్‌ఎంటీ, బీపీటీ వంటి ప్రముఖ సన్న రకాల ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. గతంలో కిలో సన్నబియ్యం నలభై ఆరు రూపాయల నుంచి యాభై ఐదు రూపాయల మధ్య లభించగా ప్రస్తుతం అదే బియ్యం నాణ్యతను బట్టి యాభై ఐదు రూపాయల నుంచి అరవై మూడు రూపాయల వరకు విక్రయిస్తున్నారు. బాయిల్డ్‌ రైస్‌, రా రైస్‌, ప్రీమియం రకాల బియ్యాలన్నింటిపైనా ధరల ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

ఈ ధరల పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణంగా పలు రాష్ట్రాల్లో వరి ఉత్పత్తి తగ్గిపోవడాన్ని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. మహారాష్ట్ర, పశ్చిమ బెంగాల్‌, ఉత్తరప్రదేశ్‌, కర్ణాటక వంటి రాష్ట్రాల్లో గత ఏడాదితో పోలిస్తే సన్న వరి సాగు విస్తీర్ణం తగ్గింది. ముఖ్యంగా దేశవ్యాప్తంగా అధిక డిమాండ్‌ కలిగిన జేఎస్‌ఆర్‌ రకం మహారాష్ట్రలో పెద్దఎత్తున సాగు చేస్తారు. అయితే ఈసారి అక్కడ దిగుబడి ఆశించిన స్థాయిలో రాకపోవడంతో మార్కెట్లో సరఫరా తగ్గిపోయింది. దీనివల్ల ధరలు పెరిగేందుకు మార్గం సుగమమైంది.

కర్ణాటకలో పరిస్థితి మరింత ప్రభావం చూపింది. తుంగభద్ర జలాశయానికి మరమ్మతులు చేపట్టడంతో ప్రభుత్వం యాసంగి సీజన్‌లో పంటల విరామాన్ని ప్రకటించింది. రాయచూరు, బళ్లారి, కొప్పళ వంటి జిల్లాల్లో నీటి కొరత కారణంగా వరిసాగు గణనీయంగా తగ్గిపోయింది. ఫలితంగా అక్కడి వ్యాపారులు తెలంగాణ ప్రాంతాలైన నారాయణపేట, గద్వాల, నిజామాబాద్‌, బాన్సువాడ, బోధన్‌ ప్రాంతాల నుంచి పెద్ద మొత్తంలో సన్నధాన్యం కొనుగోలు చేశారు. ఈ ధాన్యం బెంగళూరు సహా కర్ణాటకలోని ప్రధాన మార్కెట్లకు తరలిపోవడంతో తెలంగాణలో కూడా సన్నబియ్యం లభ్యత తగ్గింది.

ధరల పెరుగుదలకు మరో ముఖ్య కారణంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం అమలు చేసిన బోనస్‌ విధానం నిలుస్తోంది. ప్రభుత్వం సన్నధాన్యానికి క్వింటాకు ఐదు వందల రూపాయల బోనస్‌ ప్రకటించడంతో రైతులు భారీగా ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాలకే ధాన్యాన్ని విక్రయించారు. గతంలో ప్రైవేటు మార్కెట్‌కు వచ్చే సన్నధాన్యం ఇప్పుడు ఎక్కువ భాగం ప్రభుత్వ గోదాములకు చేరింది. దీనివల్ల మార్కెట్లో అందుబాటులో ఉండే ధాన్యం పరిమాణం తగ్గిపోయింది.

ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం వద్ద సుమారు పది లక్షల టన్నుల సన్నధాన్యం నిల్వలు ఉన్నట్లు వ్యాపార వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి. అయితే ఈ నిల్వలు పూర్తిస్థాయిలో మార్కెట్లోకి విడుదల కాకపోవడం కూడా కొరతకు కారణమవుతోంది. ఐదారు నెలలుగా నిల్వల్లో ఉన్న ధాన్యం ఇంకా మార్కెట్లోకి రాకపోవడంతో సరఫరా తగ్గిపోయి ధరలు మరింత పెరిగాయి. ప్రభుత్వం ఈ నిల్వలను దశలవారీగా విడుదల చేస్తే మార్కెట్‌లో కొంత స్థిరత్వం వచ్చే అవకాశాలు ఉన్నాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ఇదే సమయంలో ఎల్‌నినో ప్రభావం కూడా బియ్యం మార్కెట్‌పై పరోక్ష ప్రభావం చూపుతోందని వ్యవసాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు. వాతావరణ మార్పులు, వర్షపాతం లోపాలు, దిగుబడుల తగ్గుదల వంటి అంశాలు మొత్తం ఉత్పత్తిపై ప్రభావం చూపాయి. అంతేకాకుండా కొందరు మిల్లర్లు, వ్యాపారులు భవిష్యత్తులో ధరలు మరింత పెరుగుతాయనే అంచనాలతో సన్నబియ్యాన్ని నిల్వ ఉంచుతున్నారనే ఆరోపణలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. దీనివల్ల కృత్రిమ కొరత ఏర్పడి ధరలు మరింత ఎగబాకుతున్నాయని మార్కెట్‌ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి.

క్వింటాకు ధరలు ఏకంగా ఎనిమిది వందల నుంచి వెయ్యి రూపాయల వరకు పెరగడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది. రోజువారీ జీవితంలో బియ్యం ప్రధాన ఆహారంగా ఉండే రాష్ట్రాల్లో ఈ పెరుగుదల ప్రత్యక్షంగా కుటుంబాల ఖర్చులపై ప్రభావం చూపుతోంది. ముఖ్యంగా నెలవారీ బడ్జెట్‌తో జీవించే మధ్యతరగతి కుటుంబాలు అదనపు భారం మోయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

మరోవైపు తెలంగాణలో ఉత్పత్తి అయ్యే సన్నధాన్యం ఇతర రాష్ట్రాలతో పాటు విదేశాలకు కూడా పెద్దఎత్తున తరలిపోతోందని సమాచారం. సుమారు వెయ్యి మంది మిల్లర్లు రైతుల నుంచి నేరుగా ధాన్యం కొనుగోలు చేసి దేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాలకు, విదేశీ మార్కెట్లకు విక్రయిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఎగుమతుల కారణంగా కూడా స్థానిక మార్కెట్లో లభ్యత తగ్గి ధరలు పెరుగుతున్నాయని వ్యాపారులు చెబుతున్నారు.

దక్షిణాది రాష్ట్రాల బియ్యం ఎగుమతిదారుల సంఘం ప్రతినిధులు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం ఇప్పటికే ఐదు లక్షల టన్నుల సన్నధాన్యం వేలం ప్రక్రియ పూర్తయింది. ఈ నిల్వలు త్వరలో మార్కెట్లోకి వస్తే ధరలు కొంతవరకు తగ్గే అవకాశం ఉందని వారు భావిస్తున్నారు. అలాగే ఇతర రాష్ట్రాలు కూడా తెలంగాణ తరహాలో బోనస్‌ విధానాన్ని అమలు చేస్తే రైతులు సన్న వరి సాగుపై మరింత ఆసక్తి చూపుతారని, తద్వారా ఉత్పత్తి పెరిగి భవిష్యత్తులో ధరలు స్థిరపడే అవకాశం ఉందని అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ప్రస్తుతం పరిస్థితులను పరిశీలిస్తే సన్నబియ్యం ధరల పెరుగుదల తాత్కాలిక సమస్యగా కనిపించినప్పటికీ సరఫరా, నిల్వలు, ఎగుమతులు, ఉత్పత్తి వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం సమతుల్య నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం కనిపిస్తోంది. మార్కెట్లో తగినంత నిల్వలు అందుబాటులోకి వస్తేనే ధరలు తగ్గే అవకాశం ఉండగా, లేకపోతే సన్నబియ్యం మరింత ఖరీదైన వస్తువుగా మారే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.