హార్ముజ్‌పై ఆశలు నీరుగారడంతో ఆసియా మార్కెట్ల పతనం

పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, హార్ముజ్ జలసంధి త్వరలో పూర్తిగా తెరుచుకునే అవకాశాలు తగ్గడంతో మంగళవారం ఆసియా స్టాక్ మార్కెట్లలో ఎక్కువ భాగం నష్టాల్లో ముగిశాయి. మరోవైపు ముడి చమురు ధరలు పెరిగాయి. హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా చమురు రవాణా సాధారణ స్థాయికి ఎప్పుడు చేరుతుందన్న అనిశ్చితి మార్కెట్లపై ఒత్తిడి పెంచింది. అమెరికా ఫెడరల్ రిజర్వ్ వచ్చే నెలలో మరోసారి వడ్డీ రేట్లను పెంచవచ్చన్న అంచనాలు కూడా పెట్టుబడిదారుల ఆందోళనను మరింత పెంచాయి. వారాంతంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్ ప్రతిపాదించిన ఏడు రోజుల కాల్పుల విరమణను తిరస్కరించడంతో పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు తగ్గుతాయన్న ఆశలకు దెబ్బ తగిలింది. అయితే ఈ వారం ఇరాన్‌తో చర్చలు తిరిగి ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉందని ట్రంప్ చెప్పారు. ఖతార్ సహా మధ్యవర్తుల ప్రయత్నాలతో చర్చలకు మార్గం తెరుచుకునే అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, మార్కెట్లలో నెలకొన్న ప్రతికూల వాతావరణాన్ని ఆ ప్రకటన వెంటనే మార్చలేకపోయింది. హార్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ చమురు రవాణాలో కీలకమైన మార్గం కావడంతో అక్కడి పరిస్థితులు అంతర్జాతీయ ఇంధన ధరలపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతున్నాయి. సరఫరా అంతరాయాలు కొనసాగితే చమురు ధరలు మరింత పెరిగి ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిడిని పెంచే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళన పెట్టుబడిదారుల్లో ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా ఫెడరల్ రిజర్వ్ ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపులో ఉంచేందుకు మరింత కఠినమైన ద్రవ్య విధానాన్ని కొనసాగించవచ్చన్న అంచనాలు బలపడ్డాయి. ఫలితంగా ఆసియా మార్కెట్లలో అమ్మకాల ఒత్తిడి కనిపించింది. టోక్యో, హాంకాంగ్, షాంఘై, సియోల్, సిడ్నీ తదితర మార్కెట్లలో కూడా ఒత్తిడి నమోదైనట్లు తాజా మార్కెట్ నివేదికలు తెలిపాయి.

మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతుండటంతో ఇంధన సరఫరాపై పెట్టుబడిదారుల దృష్టి కేంద్రీకృతమైంది. హార్ముజ్ జలసంధి పూర్తిగా సాధారణ స్థితికి వస్తుందన్న నమ్మకం తగ్గడం చమురు ధరల పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా మారింది. సోమవారం కూడా అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ప్రతిష్ఠంభన కారణంగా చమురు ధరలు పెరిగాయి. సోమవారం బ్రెంట్ ముడి చమురు ధర బ్యారెల్‌కు 105.28 డాలర్ల వద్ద స్థిరపడగా, అమెరికా వెస్ట్ టెక్సాస్ ఇంటర్మీడియట్ ధర 92.60 డాలర్లకు చేరింది.

ఇదిలా ఉండగా, ఇరాన్‌తో సంబంధాలు, ఆ దేశ అణు కార్యక్రమానికి సంబంధించిన చర్చలపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు కూడా మార్కెట్ల దృష్టిని ఆకర్షించాయి. ఇరాన్‌తో చర్చలు ఈ వారం తిరిగి ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉందని ట్రంప్ పేర్కొన్నప్పటికీ, ఇరాన్ ప్రతిపాదనను తాను తిరస్కరించినట్లు ఇప్పటికే స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్ ప్రతిపాదనలో హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడం, అణు చర్చలను పునఃప్రారంభించడం వంటి అంశాలు ఉన్నాయని నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.

సోమవారం మరో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమానికి సంబంధించి నిర్దిష్ట చర్యలు తీసుకుంటే ఆ దేశానికి ఆంక్షల నుంచి ఉపశమనం, నిలిపివేసిన నిధులకు ప్రాప్యత కల్పించేందుకు ట్రంప్ సిద్ధంగా ఉన్నారని అమెరికా అధికారులను ఉటంకిస్తూ ఆక్సియోస్ కథనం ప్రచురించింది. అయితే ట్రంప్ ఆ వార్తను ఖండించారు. తాను ఇరాన్‌కు ఆంక్షల సడలింపు లేదా నిలిపివేసిన నిధుల విడుదలకు సంబంధించిన ఎలాంటి ప్రతిపాదన చేయలేదని తన సామాజిక మాధ్యమ వేదికలో పేర్కొన్నారు.

ఈ విభిన్న సంకేతాలు మార్కెట్లలో అనిశ్చితిని మరింత పెంచాయి. ఒకవైపు అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య చర్చలకు అవకాశం ఉందన్న సంకేతాలు కనిపిస్తుండగా, మరోవైపు కీలక అంశాలపై రెండు దేశాల మధ్య విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా హార్ముజ్ జలసంధి, ఆంక్షలు, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం వంటి అంశాలు చర్చల్లో ప్రధానంగా ఉన్నాయి. అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య పరోక్ష చర్చల్లో ఖతార్, ఇతర ప్రాంతీయ మధ్యవర్తులు కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నట్లు నివేదికలు తెలిపాయి.

హార్ముజ్ జలసంధి పరిస్థితి అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముఖ్యమైన అంశంగా మారడానికి ప్రధాన కారణం అక్కడి నుంచి జరిగే భారీ చమురు రవాణా. జలసంధి ద్వారా చమురు సరఫరా తగ్గితే ప్రపంచ మార్కెట్లలో ఇంధన ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. దాని ప్రభావం రవాణా, తయారీ, విద్యుత్, వినియోగ వస్తువులు సహా అనేక రంగాలపై పడవచ్చు. ముఖ్యంగా చమురు దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడే దేశాలకు అధిక ధరలు దిగుమతి వ్యయాన్ని పెంచే అవకాశం ఉంటుంది. భారత్ వంటి భారీ చమురు దిగుమతి దేశాలపై కూడా ఇలాంటి పరిణామాలు ప్రభావం చూపుతున్నాయి. మంగళవారం భారత స్టాక్ మార్కెట్లు కూడా చమురు ధరల పెరుగుదల, పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతల కారణంగా ఒత్తిడిని ఎదుర్కొన్నాయి.

చమురు ధరల పెరుగుదల ద్రవ్యోల్బణంపై ప్రభావం చూపుతుందన్న ఆందోళన కూడా పెట్టుబడిదారుల్లో పెరిగింది. ఇంధన ధరలు ఎక్కువకాలం అధికంగా కొనసాగితే రవాణా, ఉత్పత్తి వ్యయాలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో కేంద్ర బ్యాంకులు వడ్డీ రేట్లను తగ్గించడంలో జాగ్రత్త వహించవచ్చు. అమెరికా ఫెడరల్ రిజర్వ్ విషయంలో కూడా ఇదే అంశం మార్కెట్ అంచనాల్లో కీలకంగా మారింది. చమురు ధరలు, ద్రవ్యోల్బణం పెరిగితే ఫెడరల్ రిజర్వ్ మరింత కఠినమైన వైఖరి అవలంబించవచ్చన్న అంచనాలు అమెరికా బాండ్ మార్కెట్‌పై కూడా ప్రభావం చూపుతున్నాయి