నేటి నుంచే దేశవ్యాప్తంగా VB-GRAM ఉపాధి పథకం అమలు

గ్రామీణ ఉపాధి రంగంలో కీలక మార్పులకు నాంది పలుకుతూ కేంద్ర ప్రభుత్వం నేటి నుంచి కొత్త VB-GRAM (వికసిత్ భారత్ గ్యారంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ ఆజీవికా మిషన్–గ్రామీణ్) పథకాన్ని అమల్లోకి తీసుకొచ్చింది. ఇప్పటి వరకు అమలులో ఉన్న మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం (ఎంజీఎన్‌ఆర్‌ఈజీఎస్) స్థానంలో ఈ కొత్త విధానం అమలులోకి వచ్చింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి అవకాశాలను పెంచడంతో పాటు మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, గ్రామాల సమగ్ర ప్రగతి, పేద కుటుంబాల జీవనోపాధిని మరింత బలోపేతం చేయడమే ఈ పథకం ప్రధాన లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం పేర్కొంది.

కొత్త పథకంలో అత్యంత ముఖ్యమైన మార్పు ఉపాధి రోజుల పెంపు. ఇప్పటి వరకు గ్రామీణ కుటుంబాలకు సంవత్సరానికి 100 రోజుల ఉపాధి హామీ ఉండగా, ఇకపై ప్రతి అర్హ కుటుంబానికి 125 రోజుల వరకు ఉపాధి కల్పించనున్నారు. అదనంగా 25 రోజుల ఉపాధి లభించడం వల్ల గ్రామీణ కూలీల ఆదాయం పెరగడంతో పాటు వారి కుటుంబాల ఆర్థిక పరిస్థితి మరింత మెరుగుపడే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా వ్యవసాయ పనులు లేని కాలంలో ఈ అదనపు ఉపాధి గ్రామీణ కుటుంబాలకు ఆర్థిక భరోసాగా నిలుస్తుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

VB-GRAM అమలులో భాగంగా ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న అసంపూర్తి పనులను యథావిధిగా పూర్తి చేసుకునే అవకాశాన్ని కూడా ప్రభుత్వం కల్పించింది. ఇప్పటికే ప్రారంభమైన అభివృద్ధి పనులు మధ్యలో నిలిచిపోకుండా వాటిని పూర్తి చేసేందుకు అనుమతి ఇచ్చింది. అయితే ఇకపై కొత్తగా చేపట్టే అన్ని అభివృద్ధి పనులు పూర్తిగా VB-GRAM పథకం కిందనే అమలు కానున్నాయి. దీంతో పాత పథకం నుంచి కొత్త వ్యవస్థకు మార్పు ఎలాంటి ఇబ్బందులు లేకుండా జరిగేలా చర్యలు తీసుకున్నారు.

ఈ కొత్త పథకంలో డిజిటల్ పరిపాలనకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. కొత్త వెబ్‌సైట్, మొబైల్ యాప్, డిజిటల్ మస్టర్ రోల్స్, కార్మికుల హాజరు నమోదు, వేతనాల చెల్లింపులు అన్నీ VB-GRAM పేరుతోనే నిర్వహించనున్నారు. దీంతో పనుల పర్యవేక్షణ మరింత పారదర్శకంగా ఉండటంతో పాటు కార్మికులకు వేతనాల చెల్లింపులో జాప్యాన్ని తగ్గించే అవకాశం ఉంది. సాంకేతికతను వినియోగించడం ద్వారా పనుల వివరాలు, కార్మికుల హాజరు, చెల్లింపుల సమాచారం అన్నీ డిజిటల్ రూపంలో అందుబాటులో ఉండనున్నాయి.

తెలంగాణ రాష్ట్రానికి ఈ పథకం కింద రూ.3,825.31 కోట్ల కేంద్ర నిధులు కేటాయించారు. ఈ నిధులతో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, నీటి సంరక్షణ, గ్రామీణ రహదారులు, చెరువుల పునరుద్ధరణ, పర్యావరణ పరిరక్షణ, వ్యవసాయ అనుబంధ పనులు, గ్రామీణ జీవనోపాధి అభివృద్ధికి సంబంధించిన కార్యక్రమాలు చేపట్టే అవకాశం ఉంది. ఈ నిధులు గ్రామాల అభివృద్ధికి గణనీయమైన ఊతాన్ని ఇవ్వనున్నాయి.

VB-GRAM ద్వారా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలను అందించే పనులకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. సహజ వనరుల పరిరక్షణ, నీటి నిల్వ సామర్థ్యాన్ని పెంచే ప్రాజెక్టులు, భూసార పరిరక్షణ, వర్షపు నీటి సంరక్షణ, గ్రామీణ మౌలిక వసతుల విస్తరణ, పర్యావరణ అనుకూల అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు ఈ పథకం ద్వారా ప్రాధాన్యం లభించనుంది. ఉపాధి కల్పనతో పాటు గ్రామీణ ప్రాంతాల అభివృద్ధిని సమాంతరంగా ముందుకు తీసుకెళ్లడం ఈ పథకం ప్రధాన ఉద్దేశం.

గ్రామీణ కార్మికులకు డిజిటల్ విధానంలో సేవలు అందించడం వల్ల వేతనాల విడుదల మరింత వేగవంతం అయ్యే అవకాశం ఉంది. హాజరు నమోదులో పారదర్శకత పెరగడంతో పాటు అవకతవకలకు అవకాశాలు తగ్గుతాయని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. కొత్త యాప్ ద్వారా కార్మికులు తమ పని వివరాలు, వేతనాల స్థితి వంటి సమాచారాన్ని సులభంగా తెలుసుకునే అవకాశం కూడా లభించనుంది.

ఈ పథకం అమలులో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, జిల్లా యంత్రాంగం, గ్రామపంచాయతీలు, స్థానిక సంస్థలు కీలక పాత్ర పోషించనున్నాయి. గ్రామాల అవసరాలను గుర్తించి స్థానిక ప్రజలకు ఎక్కువ ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించే విధంగా పనులను ఎంపిక చేయనున్నారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో స్థిరమైన అభివృద్ధిని సాధించడమే కాకుండా స్థానిక ప్రజలకు నిరంతర ఉపాధి కల్పించేందుకు ప్రత్యేక కార్యాచరణ చేపట్టనున్నారు.

వ్యవసాయంపై ఆధారపడిన కుటుంబాలకు ఈ పథకం మరింత ఉపయోగకరంగా మారే అవకాశం ఉంది. వ్యవసాయ పనులు లేని కాలంలో ఉపాధి అవకాశాలు లభించడం వల్ల గ్రామీణ వలసలు తగ్గే అవకాశముంది. అలాగే గ్రామాల్లోనే ఆదాయ వనరులు పెరగడం ద్వారా స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థ కూడా బలోపేతం కానుంది.

మొత్తంగా నేటి నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన VB-GRAM పథకం గ్రామీణ ఉపాధి రంగంలో కీలక సంస్కరణగా నిలవనుంది. ఉపాధి రోజులను 100 నుంచి 125కు పెంచడం, కొత్త డిజిటల్ వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టడం, కొనసాగుతున్న పనులను పూర్తి చేసేందుకు అవకాశం కల్పించడం, కొత్త అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను పూర్తిగా VB-GRAM పరిధిలో అమలు చేయడం వంటి నిర్ణయాలు గ్రామీణ ప్రజలకు మరింత ప్రయోజనం చేకూర్చే అవకాశముంది. గ్రామీణ కుటుంబాల జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడంతో పాటు గ్రామాల సమగ్ర అభివృద్ధికి ఈ పథకం కొత్త ఊపునివ్వనుందని ప్రభుత్వం ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తోంది.