ఉత్తరాఖండ్‌లో కార్చిచ్చు కల్లోలం.. పర్యాటకుల ఆశలపై నీళ్లు చల్లిన అటవీ అగ్నిప్రమాదాలు

వేసవి కాలం వచ్చిందంటే దేశం నలుమూలల నుంచి వేలాది మంది పర్యాటకులు ఉత్తరాఖండ్ వైపు పయనమవుతారు. నందాదేవి, నందాకోట్, పంచచూలి శిఖరాలు, త్రిశూల్ పర్వత శ్రేణులు వంటి అద్భుతమైన హిమాలయ దృశ్యాలను ఆస్వాదించేందుకు కుటుంబాలతో కలిసి పర్యాటకులు ఈ ప్రాంతాలను సందర్శిస్తుంటారు. మైదాన ప్రాంతాల్లో మండే ఎండల నుంచి ఉపశమనం పొందడంతో పాటు మంచుతో కప్పబడిన పర్వతాలను ప్రత్యక్షంగా చూడాలనే ఆశతో ఉత్తరాఖండ్‌కు చేరుకుంటారు. అయితే ఈ ఏడాది పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నంగా మారింది. అటవీ అగ్నిప్రమాదాలు పర్యాటకుల ఆనందాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీశాయి.

రాష్ట్రంలోని అనేక అటవీ ప్రాంతాల్లో చెలరేగిన కార్చిచ్చు కారణంగా భారీ స్థాయిలో పొగ వ్యాపిస్తోంది. ఈ పొగ హిమాలయ పర్వత శ్రేణుల అందాలను కప్పివేస్తోంది. ఫలితంగా పర్యాటకులు వేలాది రూపాయలు ఖర్చు చేసి దూర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చినప్పటికీ ఆశించిన ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని చూడలేక నిరాశతో వెనుదిరుగుతున్నారు. కొండ ప్రాంతాల్లో కూడా ఊహించని స్థాయిలో ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం పర్యాటకులను మరింత అసంతృప్తికి గురి చేస్తోంది.

ప్రత్యేకించి కుమావోన్ ప్రాంతంలో అటవీ అగ్నిప్రమాదాల ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. బిన్సార్, చౌకోరి, విజయ్‌పూర్ వంటి ప్రాంతాలకు వచ్చిన పర్యాటకులు హిమాలయ పర్వతాలను చూడలేక తీవ్ర నిరాశ వ్యక్తం చేస్తున్నారు. పశ్చిమ బెంగాల్ నుంచి వచ్చిన పర్యాటకులు తాము ఎంతో ఆశతో హిమాలయాలను చూడడానికి వచ్చినప్పటికీ ఎక్కడ చూసినా పొగ మాత్రమే కనిపిస్తోందని వాపోతున్నారు. కెమెరాలతో అద్భుత దృశ్యాలను బంధించాలని వచ్చిన అనేక మంది పర్యాటకుల కలలు నెరవేరకుండా పోతున్నాయి.

పర్యాటక రంగానికి మాత్రమే కాకుండా ప్రకృతిని ప్రేమించే స్థానికులకు కూడా ఈ అగ్నిప్రమాదాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ప్రకృతి మధ్యలో చిన్న హోటళ్లు, హోమ్ స్టేలు నిర్వహిస్తున్న వ్యాపారులు అటవీ అగ్నిప్రమాదాల వల్ల తీవ్ర నష్టాన్ని ఎదుర్కొంటున్నారు. పర్యాటకులు తమ బసను మధ్యలోనే రద్దు చేసుకుని వెళ్లిపోతున్న ఘటనలు పెరుగుతున్నాయి. ప్రకృతి అందాలను ఆస్వాదించడానికి వచ్చిన అతిథులు పొగ, వేడి కారణంగా నిరాశ చెందుతున్నారని స్థానికులు చెబుతున్నారు.

కొంతమంది ప్రకృతి ప్రేమికులు స్వచ్ఛందంగా అటవీ సంరక్షణ కోసం కృషి చేస్తున్నారు. అటవీ ప్రాంతాల్లో మంటలు వ్యాపించకుండా స్థానికంగా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో అగ్నిప్రమాదాలను అడ్డుకోవడం వల్ల ఓక్, రోడోడెండ్రాన్ వంటి చెట్లు సహజంగా పెరిగి అటవీ సంపద పునరుద్ధరించబడిన ఉదాహరణలు కూడా ఉన్నాయి. అయితే కొందరు కావాలనే మంటలు పెడుతున్నారనే ఆరోపణలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి.

రాజకీయ విశ్లేషకులు, స్థానిక జర్నలిస్టుల అభిప్రాయం ప్రకారం గత పదిహేను సంవత్సరాల్లో అటవీ అగ్నిప్రమాదాలు గణనీయంగా పెరిగాయి. ఒకప్పుడు చాలా అరుదుగా జరిగే ఈ ఘటనలు ఇప్పుడు ప్రతి ఏడాది పెద్ద సమస్యగా మారుతున్నాయి. అటవీ ప్రాంతాల్లో పెరుగుతున్న మానవ జోక్యం, జనాభా పెరుగుదల, నిర్మాణ కార్యకలాపాలు, వాహనాల రద్దీ వంటి అంశాలు పర్యావరణంపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని వారు చెబుతున్నారు.

స్థానిక గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మరో సమస్య కూడా ఉంది. ఎండిపోయిన గడ్డి పెద్ద మొత్తంలో పేరుకుపోవడం వల్ల పశువులకు ఉపయోగపడటం లేదు. ఈ గడ్డి కొత్తగా మొలిచే గడ్డిని కూడా అడ్డుకుంటోంది. దీంతో కొందరు గ్రామస్థులు పాత గడ్డిని కాల్చివేస్తున్నారని చెబుతున్నారు. మంటల తర్వాత కొత్త గడ్డి మొలవడం వల్ల పశువులకు మేత అందుతుందని భావిస్తున్నారు. అయితే ఈ చర్యలు అటవీ అగ్నిప్రమాదాలకు కారణమవుతున్నాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

అదేవిధంగా కలప మాఫియా పాత్రపై కూడా అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. కొండ ప్రాంతాల్లో చెట్లను నేరుగా నరికివేయడం చట్టవిరుద్ధం కావడంతో కొందరు మంటల ద్వారా చెట్లను బలహీనపరుస్తున్నారనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి. మంటల కారణంగా చెట్ల వేర్లు దెబ్బతిని అవి కూలిపోతే తరువాత వాటిని వేలం వేయడం ద్వారా అక్రమ లాభాలు పొందుతున్నారనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. ఈ అంశంపై మరింత లోతైన దర్యాప్తు అవసరమని పర్యావరణవేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ఇటీవల బాగేశ్వర్ జిల్లాలోని రత్మతియా, భేటా అటవీ ప్రాంతాల్లో భారీ అగ్నిప్రమాదాలు సంభవించాయి. అనేక హెక్టార్ల అటవీ భూమి మంటలకు ఆహుతైంది. అటవీ శాఖ గణాంకాల ప్రకారం వందలాది హెక్టార్ల అటవీ ప్రాంతం ఈ వేసవిలో అగ్నిప్రమాదాల ప్రభావానికి గురైంది. మంటలను అదుపు చేయడానికి ఐదు వేల మందికిపైగా అటవీ సిబ్బంది రంగంలోకి దిగారు. అయినప్పటికీ ప్రతి సంవత్సరం ఈ సమస్య పునరావృతమవుతుండటం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.

అటవీ అగ్నిప్రమాదాలు కేవలం చెట్లను మాత్రమే నాశనం చేయడం కాదు. అవి పర్యావరణ సమతుల్యతను దెబ్బతీస్తాయి. వన్యప్రాణులకు ప్రమాదం కలిగిస్తాయి. వాతావరణ మార్పులను వేగవంతం చేస్తాయి. గాలి నాణ్యతను దెబ్బతీసి ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీస్తాయి. అంతేకాకుండా పర్యాటక రంగంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపి స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థను కూడా దెబ్బతీస్తాయి.

ప్రస్తుతం కొన్ని ప్రాంతాల్లో వర్షాలు కురవడంతో మంటలు కొంత మేర తగ్గుముఖం పట్టాయి. అయినప్పటికీ ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అటవీ సంరక్షణపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం, అక్రమ కార్యకలాపాలపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవడం, అగ్నిప్రమాదాల నివారణకు ఆధునిక సాంకేతికతను వినియోగించడం ద్వారా మాత్రమే ఉత్తరాఖండ్ ప్రకృతి సంపదను కాపాడగలమని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు. పర్యాటకుల ఆశలను నిలబెట్టాలంటే అటవీ అగ్నిప్రమాదాల నియంత్రణకు సమగ్ర కార్యాచరణ అత్యవసరమని స్పష్టం అవుతోంది.