భారత్‌తో వ్యూహాత్మక బంధం కీలకం: అమెరికా రాయబారి

న్యూఢిల్లీ: ప్రపంచ భద్రతకు ఎదురవుతున్న సవాళ్లను ఎదుర్కోవడంలో భారత్‌తో అమెరికా వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం అత్యంత కీలకమని భారత్‌లో అమెరికా రాయబారి సెర్గియో గోర్‌ పేర్కొన్నారు. జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్‌ దోవల్‌తో మంగళవారం జరిగిన సమావేశం ఫలప్రదంగా సాగిందని ఆయన తెలిపారు. భారత్‌, అమెరికా అనేక అంశాల్లో ఒకే లక్ష్యాలను పంచుకుంటున్నాయని, ఇరు దేశాల మధ్య పరస్పర సహకారం నిరంతరం విస్తరిస్తోందని వెల్లడించారు. వ్యూహాత్మక సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడంపై దోవల్‌తో చర్చించినట్లు ఆయన తెలిపారు.

అమెరికా రాయబారి సెర్గియో గోర్‌ వరుసగా భారత ఉన్నతాధికారులతో సమావేశాలు నిర్వహించడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. అజిత్‌ దోవల్‌తో భేటీకి ఒకరోజు ముందు ఆయన భారత విదేశాంగ కార్యదర్శి విక్రమ్‌ మిస్రీతో కూడా చర్చలు జరిపారు. ఇరు సమావేశాల్లో చర్చించిన అంశాలకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను భారత ప్రభుత్వం అధికారికంగా వెల్లడించలేదు. అయితే రక్షణ, వాణిజ్యం, కీలక ఖనిజాలు వంటి రంగాల్లో సహకారాన్ని మరింత పెంచే అంశాలు చర్చకు వచ్చినట్లు సంబంధిత వర్గాల ద్వారా తెలుస్తోంది.

పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న సమయంలో భారత్‌, అమెరికా మధ్య ఉన్నతస్థాయి దౌత్య చర్చలు వేగం పుంజుకున్నాయి. ఇటీవల అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్‌ ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో ఫోన్‌లో మాట్లాడారు. భారత్‌–అమెరికా సమగ్ర ప్రపంచ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని మరింత విస్తరించే అంశాలపై ఇరువురు నేతలు చర్చించినట్లు సమాచారం. ముఖ్యంగా వాణిజ్యం, రక్షణ, ఇంధన భద్రత రంగాల్లో సహకారాన్ని పెంచడంపై దృష్టి సారించినట్లు తెలుస్తోంది.

ఇటీవల టర్కీ, సౌదీ అరేబియా, పాకిస్థాన్‌ మధ్య కుదిరిన పరస్పర రక్షణ ఒప్పందం కూడా ప్రాంతీయ భద్రతా సమీకరణాల్లో మార్పులకు సంకేతంగా కనిపిస్తోంది. కొత్త ప్రాంతీయ కూటముల నేపథ్యంలో భారత్‌ తన వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాలను మరింత బలోపేతం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందనే చర్చ జరుగుతోంది. అయితే ఈ రక్షణ ఒప్పందం భారత్‌, అమెరికా ఉన్నతాధికారుల మధ్య జరిగిన తాజా చర్చల్లో ప్రస్తావనకు వచ్చిందా లేదా అన్నది స్పష్టంగా తెలియలేదు.

ఇరు దేశాల మధ్య రక్షణ సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడంతో పాటు వాణిజ్య సంబంధాలను విస్తరించడం, కీలక ఖనిజాల సరఫరా వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం వంటి అంశాలు తాజా చర్చల్లో ప్రముఖంగా ఉన్నట్లు సమాచారం. ఆధునిక సాంకేతికత, రక్షణ ఉత్పత్తులు, ఇంధన భద్రత, కీలక ఖనిజాల సరఫరా వంటి రంగాల్లో పరస్పర సహకారం ఇరు దేశాల దీర్ఘకాలిక వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలకు కీలకంగా మారుతోంది.

భారత్‌, అమెరికా మధ్య వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని త్వరగా పూర్తి చేసేందుకు కూడా ఇరు దేశాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఫ్రాన్స్‌లో జూన్‌లో జరిగిన సమావేశంలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ సమతుల్యమైన, పరస్పర ప్రయోజనకరమైన, వాణిజ్యపరంగా అర్థవంతమైన ఒప్పందాన్ని వీలైనంత త్వరగా రూపొందించాలని ఇరు దేశాల అధికారులను ఆదేశించారు. దీంతో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య చర్చలకు మళ్లీ ఊపందుకుంది.

అయితే గత కొంతకాలంగా భారత్‌–అమెరికా సంబంధాల్లో ఒడిదుడుకులు కనిపించాయి. అమెరికా భారత్‌పై భారీ సుంకాలు విధించడం, 2025 మేలో భారత్‌, పాకిస్థాన్‌ మధ్య జరిగిన సైనిక ఘర్షణల విషయంలో అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇరు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలకు కారణమయ్యాయి. భారత్‌, పాకిస్థాన్‌ మధ్య సైనిక ఘర్షణలను తానే ఆపించానని, పెద్ద ఎత్తున ప్రాణనష్టాన్ని నివారించానని ట్రంప్‌ పలుమార్లు బహిరంగంగా పేర్కొన్నారు.

అయితే భారత్‌ మాత్రం ఈ వాదనలను స్పష్టంగా తిరస్కరించింది. ఇరు దేశాల మధ్య కాల్పుల విరమణ, శత్రుత్వం తగ్గడం భారత్‌, పాకిస్థాన్‌ మధ్య జరిగిన ప్రత్యక్ష చర్చల ఫలితమేనని న్యూఢిల్లీ స్పష్టం చేసింది. అమెరికా జోక్యానికి దీనితో సంబంధం లేదని భారత అధికారులు తేల్చిచెప్పారు. ఈ అంశంపై ఇరు దేశాల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు బహిరంగంగానే వ్యక్తమయ్యాయి.

అమెరికా కొత్త వలస విధానాలు, హెచ్‌1బీ వీసా రుసుమును పెంచే నిర్ణయం కూడా భారత్‌–అమెరికా సంబంధాలపై ప్రభావం చూపాయి. ముఖ్యంగా భారతీయ నిపుణులు, సాంకేతిక రంగానికి సంబంధించిన వీసా విధానాల్లో మార్పులపై భారత్‌లో ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి. వాణిజ్య సుంకాలు, వీసా విధానాలు, ప్రాంతీయ భద్రత వంటి అంశాల కారణంగా ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు కొంతకాలం ఒత్తిడిని ఎదుర్కొన్నాయి.

అయితే గత కొన్ని నెలలుగా ఇరు దేశాలు సంబంధాలను పునరుద్ధరించేందుకు ప్రయత్నాలు ముమ్మరం చేశాయి. ఉన్నతస్థాయి దౌత్య చర్చలు పెరగడం, రక్షణ సహకారం, వాణిజ్య ఒప్పందం, ఇంధన భద్రత వంటి అంశాలపై చర్చలు కొనసాగడం దీనికి సంకేతంగా కనిపిస్తోంది. ఇరు దేశాల మధ్య వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేయాలని రెండు ప్రభుత్వాలు ఆసక్తి చూపుతున్నాయి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా భద్రతా పరిస్థితులు వేగంగా మారుతున్న నేపథ్యంలో భారత్‌–అమెరికా భాగస్వామ్యానికి మరింత ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు, ప్రాంతీయ రక్షణ సమీకరణాలు, కీలక ఖనిజాల సరఫరా, ఇంధన భద్రత, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం వంటి అంశాల్లో ఇరు దేశాల సహకారం కీలకంగా మారుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో అజిత్‌ దోవల్‌, సెర్గియో గోర్‌ మధ్య జరిగిన తాజా సమావేశం ద్వైపాక్షిక వ్యూహాత్మక సంబంధాలను మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లే దిశగా మరో ముఖ్యమైన అడుగుగా భావిస్తున్నారు.