యుద్ధ అనుభవంతో హైటెక్ ఎగుమతులపై ఉక్రెయిన్ దృష్టి

రష్యా దాడితో కొనసాగుతున్న యుద్ధం మధ్య డిజిటల్ సేవలను వేగంగా అభివృద్ధి చేసిన అనుభవాన్ని, సైనిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానంలో సంపాదించిన నైపుణ్యాన్ని ఉపయోగించుకుని రాబోయే సంవత్సరాల్లో హైటెక్‌ ఉత్పత్తులు, సేవల ఎగుమతులను భారీగా పెంచుకోవాలని ఉక్రెయిన్‌ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. కృత్రిమ మేధస్సు సహా ఆధునిక సాంకేతికతలను ఈ విస్తరణలో కీలకంగా ఉపయోగించుకోవాలని ఆ దేశం భావిస్తోంది. ఉక్రెయిన్‌ డిజిటల్‌ పరివర్తన శాఖ మంత్రి ఒక్సానా ఫెర్చుక్‌ మంగళవారం రాయిటర్స్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ఈ విషయాలను వెల్లడించారు. యుద్ధం ఐదో సంవత్సరంలోకి ప్రవేశించిన నేపథ్యంలో దేశంలోని ప్రభుత్వ డిజిటల్‌ వ్యవస్థలను కొనసాగించడం, ప్రజలకు అవసరమైన సేవలను అందించడం ద్వారా ఉక్రెయిన్‌ ఒక ప్రత్యేకమైన సాంకేతిక అనుభవాన్ని సంపాదించిందని ఆమె తెలిపారు. యుద్ధ పరిస్థితుల్లోనూ ప్రభుత్వ సేవలను వేగంగా డిజిటల్‌ రూపంలోకి మార్చడం, ప్రజలకు వాటిని అందుబాటులో ఉంచడం ద్వారా తమ దేశం ప్రపంచానికి ఉపయోగపడే అనుభవాన్ని సృష్టించిందని ఆమె పేర్కొన్నారు. ఈ అనుభవాన్ని ఇతర దేశాలతో పంచుకోవడానికి, వాటి డిజిటల్‌ వ్యవస్థల నిర్మాణంలో సహకరించడానికి ఉక్రెయిన్‌ సిద్ధంగా ఉందని తెలిపారు. దీనిలో సేవలను ఎలా డిజిటలైజ్‌ చేశారు, ప్రక్రియలను ఎలా విశ్లేషించారు, ఎలాంటి సాంకేతిక నిర్మాణాన్ని ఏర్పాటు చేశారు వంటి అంశాలను ఇతర దేశాలకు వివరించగలమని చెప్పారు. ఈ లక్ష్యంతో అమెరికా, ఇతర దేశాలు, అంతర్జాతీయ సంస్థలతో సహకార ఒప్పందాలపై ఉక్రెయిన్‌ చర్చలు జరుపుతోంది. ఈ ప్రయత్నంలో భాగంగా ఫెర్చుక్‌ ఈ వారం వాషింగ్టన్‌లో పర్యటించి అమెరికా ఆర్థిక వ్యవహారాలు, సైబర్‌ భద్రత, టెలికమ్యూనికేషన్లకు సంబంధించిన అధికారులతో సమావేశమయ్యారు. ప్రపంచ బ్యాంకు ఉన్నతాధికారులతోనూ ఆమె చర్చలు జరిపారు. యుద్ధ సమయంలో ఉక్రెయిన్‌ అభివృద్ధి చేసిన లేదా ఉపయోగించిన సాంకేతిక పరిష్కారాలను భవిష్యత్‌ ఎగుమతి రంగానికి ఉపయోగించుకోవడమే ఈ చర్చలలో ఒక ప్రధాన అంశంగా ఉంది. రష్యా దాడి ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఉక్రెయిన్‌ అనేక సాంకేతిక రంగాల్లో వేగంగా ప్రయోగాలు చేయాల్సిన పరిస్థితిని ఎదుర్కొంది. ముఖ్యంగా డ్రోన్లు, రక్షణ వ్యవస్థలు, సమాచార సాంకేతికత, సైబర్‌ భద్రత వంటి రంగాల్లో యుద్ధ అవసరాలు కొత్త పరిష్కారాల అభివృద్ధికి దారితీశాయి. యుద్ధరంగంలో కొత్త తరహా ఆయుధాలు, నిఘా పరికరాలు, డ్రోన్‌ సాంకేతికతలు విస్తృతంగా ఉపయోగించబడటంతో ఉక్రెయిన్‌ ఒక రకంగా ఆధునిక సైనిక సాంకేతికతకు పరీక్షా వేదికగా మారింది. ఈ అనుభవాన్ని ఇప్పుడు వాణిజ్యపరమైన అవకాశాలుగా మార్చాలని దేశం ప్రయత్నిస్తోంది. ఇప్పటికే ఉక్రెయిన్‌ ఇతర దేశాలకు డ్రోన్‌ రక్షణ వ్యవస్థల నిర్మాణంలో సహాయం చేస్తోంది. భవిష్యత్తులో ఇదే తరహా సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని సైనికేతర రంగాల్లోనూ ఉపయోగించవచ్చని ఫెర్చుక్‌ తెలిపారు. డ్రోన్లను గుర్తించడం, వాటి నుంచి రక్షణ కల్పించడం వంటి సాంకేతికతలకు సంబంధించిన అనుభవాన్ని పౌర అవసరాలకు అనుగుణంగా మార్చే అవకాశాలను కూడా పరిశీలిస్తున్నారు. కృత్రిమ మేధస్సును ఈ వ్యవస్థలతో కలిపితే మరింత విస్తృతమైన సాంకేతిక పరిష్కారాలను అభివృద్ధి చేయవచ్చని ఉక్రెయిన్‌ భావిస్తోంది. యుద్ధ సమయంలో డిజిటల్‌ మౌలిక సదుపాయాలను కొనసాగించడం ఉక్రెయిన్‌కు మరో కీలక అనుభవంగా మారింది. సాధారణ పరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, భౌతిక సేవా కేంద్రాలు, స్థానిక పరిపాలనా వ్యవస్థలపై ఆధారపడే సేవలను డిజిటల్‌ వేదికల ద్వారా అందించాల్సిన అవసరం యుద్ధం కారణంగా మరింత పెరిగింది. ప్రజలు దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు తరలిపోవడం, మౌలిక సదుపాయాలపై దాడులు జరగడం, విద్యుత్‌, సమాచార వ్యవస్థల్లో అంతరాయాలు ఏర్పడటం వంటి సవాళ్ల మధ్య ప్రభుత్వ డిజిటల్‌ సేవలను కొనసాగించడం అవసరమైంది. ఈ పరిస్థితుల్లో రూపొందించిన సాంకేతిక పరిష్కారాలు భవిష్యత్తులో ఇతర సంక్షోభ పరిస్థితులను ఎదుర్కొనే దేశాలకు కూడా ఉపయోగపడవచ్చని ఉక్రెయిన్‌ భావిస్తోంది. సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఎగుమతి చేయడం ద్వారా యుద్ధానంతర ఆర్థిక పునర్నిర్మాణానికి కూడా కొత్త ఆదాయ వనరులను సృష్టించుకోవాలని ఉక్రెయిన్‌ చూస్తోంది. సాఫ్ట్‌వేర్‌, కృత్రిమ మేధస్సు, సైబర్‌ భద్రత, డ్రోన్‌ వ్యవస్థలు, డిజిటల్‌ ప్రభుత్వ సేవలు వంటి రంగాల్లో స్థానిక సంస్థలకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లను అందుబాటులోకి తీసుకురావడం ఈ వ్యూహంలో భాగంగా ఉండవచ్చు. ఇప్పటికే ఉక్రెయిన్‌లో సాంకేతిక రంగానికి చెందిన అనేక సంస్థలు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో పనిచేస్తున్నాయి. యుద్ధ పరిస్థితుల్లో కూడా సాంకేతిక పరిశ్రమను కొనసాగించగలిగిన అనుభవం ఆ రంగానికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తెచ్చింది. అయితే హైటెక్‌ ఎగుమతులను భారీగా పెంచడానికి అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులు, మార్కెట్‌ ప్రాప్తి, సాంకేతిక భాగస్వామ్యాలు, మేధో సంపత్తి రక్షణ, సైబర్‌ భద్రత వంటి అనేక అంశాలు అవసరం. అమెరికాతో సహా ఇతర దేశాలతో సహకార ఒప్పందాలను అన్వేషించడం ద్వారా ఈ అడ్డంకులను అధిగమించేందుకు ఉక్రెయిన్‌ ప్రయత్నిస్తోంది. వాషింగ్టన్‌లో జరిగిన సమావేశాల్లో ఆర్థిక, సైబర్‌ భద్రత, టెలికమ్యూనికేషన్‌ రంగాలకు చెందిన అమెరికా అధికారులతో చర్చలు జరపడం ఈ విస్తృత వ్యూహంలో భాగంగా కనిపిస్తోంది. ప్రపంచ బ్యాంకుతో చర్చలు జరపడం ద్వారా అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి సంస్థల సహకారాన్ని కూడా పొందాలని ఉక్రెయిన్‌ చూస్తోంది. యుద్ధ సమయంలో అభివృద్ధి చేసిన సాంకేతిక పరిష్కారాలను ఇతర దేశాలకు అందించడం ద్వారా వాటికి ఆర్థిక విలువను సృష్టించడమే కాకుండా, ఉక్రెయిన్‌ సాంకేతిక రంగానికి అంతర్జాతీయ గుర్తింపును పెంచుకోవచ్చని ఆ దేశం భావిస్తోంది. ఫెర్చుక్‌ గతంలో రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖలో డిజిటల్‌ పరివర్తన బాధ్యతలను కూడా పర్యవేక్షించారు. అందువల్ల సైనిక సాంకేతికత, డిజిటల్‌ సేవలు, సైబర్‌ వ్యవస్థల మధ్య ఉన్న సంబంధంపై ఆమెకు ప్రత్యక్ష అనుభవం ఉంది. యుద్ధంలో ఎదురైన అవసరాలు కొత్త సాంకేతిక పరిష్కారాలను వేగంగా అభివృద్ధి చేయడానికి దోహదపడ్డాయని ఆమె పేర్కొన్నారు. సాధారణ పరిస్థితుల్లో సంవత్సరాలు పట్టే కొన్ని డిజిటల్‌ మార్పులు సంక్షోభ సమయంలో తక్కువ వ్యవధిలో అమలు చేయాల్సి వచ్చిందని ఉక్రెయిన్‌ అనుభవం సూచిస్తోంది. ఈ వేగవంతమైన డిజిటల్‌ పరివర్తనను ఇప్పుడు ఇతర దేశాలకు సాంకేతిక సహకారంగా అందించే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వ సేవలను డిజిటల్‌ రూపంలో అందించడం, డేటా ఆధారిత పరిపాలన, సైబర్‌ రక్షణ, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో సమాచార వ్యవస్థల నిర్వహణ వంటి అంశాల్లో ఉక్రెయిన్‌ అనుభవం