గ్రీన్‌లాండ్‌పై అమెరికా సైనిక ఉనికికి ట్రంప్ ఒప్పందంపై సంతకం

  అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, డెన్మార్క్ ప్రధాని మెట్టె ఫ్రెడరిక్సన్, గ్రీన్‌లాండ్ ప్రధాని జెన్స్-ఫ్రెడరిక్ నీల్సన్ కలిసి గ్రీన్‌లాండ్ భద్రతకు సంబంధించిన కీలక త్రైపాక్షిక ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. న్యూయార్క్‌లో ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ సందర్భంగా సెప్టెంబర్ 22న ఈ ఒప్పందం కుదిరింది. గ్రీన్‌లాండ్‌పై అమెరికా సైనిక ఉనికిని మరింత విస్తరించేందుకు ఈ ఒప్పందం మార్గం సుగమం చేస్తుంది. అదే సమయంలో గ్రీన్‌లాండ్ డెన్మార్క్ రాజ్యంలోనే కొనసాగుతుందని, అక్కడి ప్రజల స్వయం నిర్ణయ హక్కును గౌరవిస్తామని డెన్మార్క్, గ్రీన్‌లాండ్ స్పష్టం చేశాయి. ఈ ఒప్పందం వెనుక ప్రధాన అంశం ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలో మారుతున్న భద్రతా పరిస్థితులు. ఉత్తర ధ్రువ ప్రాంతంలో రష్యా, చైనా వంటి దేశాల కార్యకలాపాలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో అమెరికా తన రక్షణ సామర్థ్యాలను మరింత బలోపేతం చేయాలని చూస్తోంది. ఉత్తర అమెరికా, యూరప్ మధ్య వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైన ప్రాంతంలో గ్రీన్‌లాండ్ ఉండటంతో దాని భౌగోళిక ప్రాధాన్యం పెరిగింది. గ్రీన్‌లాండ్ ఇప్పటికే అమెరికా సైనిక కార్యకలాపాలకు కేంద్రంగా ఉంది. వాయువ్య గ్రీన్‌లాండ్‌లోని పిటుఫిక్ అంతరిక్ష స్థావరాన్ని అమెరికా చాలాకాలంగా ఉపయోగిస్తోంది. కొత్త ఒప్పందం ద్వారా అక్కడి కార్యకలాపాలను ఆధునీకరించడంతో పాటు మరింత విస్తరించేందుకు అమెరికాకు అవకాశం లభిస్తుంది.

కొత్త ఒప్పందం ప్రకారం గ్రీన్‌లాండ్‌లో నార్సార్సువాక్, మెస్టర్స్‌విగ్ ప్రాంతాల్లో కొత్త రక్షణ ప్రాంతాలను ఏర్పాటు చేసే అవకాశం అమెరికాకు లభిస్తుంది. నార్సార్సువాక్‌లో గతంలో శీతల యుద్ధ కాలానికి చెందిన వైమానిక స్థావరం ఉండేది. మెస్టర్స్‌విగ్ ప్రస్తుతం డెన్మార్క్‌కు చెందిన సిరియస్ డాగ్ స్లెడ్జ్ పెట్రోల్ కార్యకలాపాలకు ఉపయోగపడుతోంది. ఈ ప్రాంతాల్లో అమెరికా సైనిక మౌలిక సదుపాయాలను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలో నిఘా, రక్షణ, సైనిక చలనం మరింత విస్తరించవచ్చని ఒప్పందంలోని నిబంధనలు సూచిస్తున్నాయి.

అమెరికాకు గ్రీన్‌లాండ్‌లో సైనిక ప్రాప్యత కూడా విస్తృతంగా కల్పించబడుతుంది. ఒప్పందం ప్రకారం రక్షణ ప్రాంతాల మధ్య భూమి, గాలి, సముద్ర మార్గాల్లో అమెరికా సైనిక బలగాలు, వాహనాలు, విమానాలు, నౌకలకు రాకపోకల హక్కులు ఉంటాయి. అమెరికా విమానాలు గ్రీన్‌లాండ్‌లోని ప్రాంతాల్లో ప్రయాణించేందుకు, దిగేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. అమెరికా ప్రభుత్వ నౌకలకు గ్రీన్‌లాండ్ ప్రాదేశిక జలాల్లో సముద్రగర్భ మార్గాల ద్వారా రాకపోకలకు కూడా నిబంధనలు అవకాశం కల్పిస్తున్నాయి. అయితే ఈ హక్కులు గ్రీన్‌లాండ్ ప్రజల జీవన విధానం, వేట, చేపల వేట, సంప్రదాయ, సాంస్కృతిక కార్యకలాపాలను సాధ్యమైనంత వరకు గౌరవించే విధంగా అమలు చేయాలని ఒప్పందం చెబుతోంది.

గ్రీన్‌లాండ్‌లో బాలిస్టిక్ క్షిపణుల నుంచి రక్షణ కల్పించే గోల్డెన్ డోమ్ రక్షణ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసే అవకాశాన్ని కూడా ఒప్పందం కల్పిస్తోంది. ఉత్తర అట్లాంటిక్ ప్రాంతం, గ్రీన్‌లాండ్, అమెరికా భూభాగ రక్షణకు అవసరమైన చర్యలను వేగంగా చేపట్టేందుకు ఈ ఒప్పందం ఉద్దేశించబడింది. పిటుఫిక్ స్థావరం ఇప్పటికే క్షిపణి హెచ్చరిక, క్షిపణి రక్షణ, అంతరిక్ష నిఘా కార్యకలాపాల్లో ఉపయోగపడుతోంది. కొత్త రక్షణ ఏర్పాట్లు ఈ వ్యవస్థకు మరింత విస్తృత సామర్థ్యాన్ని ఇవ్వవచ్చని ఒప్పంద వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.

అమెరికా ప్రత్యర్థి దేశాల సైనిక కార్యకలాపాలపై కూడా ఒప్పందంలో స్పష్టమైన పరిమితులు ఉన్నాయి. నాటోకు చెందని ఏ దేశమూ గ్రీన్‌లాండ్‌లో సొంతంగా మనుషులతో లేదా మనుషులు లేకుండా పనిచేసే సైనిక స్థావరాలను ఏర్పాటు చేయకూడదని, నిరంతర సైనిక ఉనికిని కొనసాగించకూడదని ఒప్పందం పేర్కొంటోంది. ఇందుకు ఒప్పందంలోని దేశాల అంగీకారం అవసరం. ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలో రష్యా, చైనా వంటి దేశాల వ్యూహాత్మక ప్రభావం పెరుగుతున్న సమయంలో ఈ నిబంధన అమెరికా, డెన్మార్క్, గ్రీన్‌లాండ్ భద్రతా ఆందోళనలకు సంబంధించినదిగా ఉంది.

ఈ ఒప్పందానికి కాలపరిమితి కూడా నిర్ణయించలేదు. పరస్పర అంగీకారంతోనే దీనిలో మార్పులు చేయవచ్చని అధికారిక పత్రం చెబుతోంది. భవిష్యత్తులో గ్రీన్‌లాండ్ స్వాతంత్ర్యం పొందినా, ఆ దేశం నాటోలో కొనసాగేందుకు అంగీకరించాలి. అంతేకాకుండా ప్రస్తుత ఒప్పందంలోని డెన్మార్క్ హక్కులు, బాధ్యతలను స్వతంత్ర గ్రీన్‌లాండ్ స్వీకరించాల్సి ఉంటుంది. దీనివల్ల గ్రీన్‌లాండ్ భవిష్యత్తులో రాజకీయంగా మార్పు చెందినా, భద్రతా ఒప్పందం కొనసాగేందుకు ఒక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు.

అయితే ఈ ఒప్పందం వెంటనే పూర్తిస్థాయిలో అమల్లోకి రాదు. డెన్మార్క్, గ్రీన్‌లాండ్‌లో అవసరమైన పార్లమెంటరీ ప్రక్రియలు పూర్తయ్యాయని అమెరికాకు దౌత్యపరమైన సమాచారం అందించిన తర్వాతే ఒప్పందం అమల్లోకి వస్తుంది. అంటే సంతకం జరిగినప్పటికీ దేశీయ ఆమోద ప్రక్రియలు ఇంకా కీలక దశగా ఉన్నాయి. ఒప్పందం అమలుకు సంబంధించిన వివరాలను పరస్పర అంగీకారంతో నిర్ణయించేందుకు శాశ్వత కమిటీ ద్వారా చర్చలు కొనసాగించాలని పత్రం పేర్కొంది.