త్రిపురలో చేపల ఉత్పత్తి జోరు..

ప్రధానమంత్రి మత్స్య సంపద యోజన అమలుతో త్రిపుర రాష్ట్రంలో చేపల ఉత్పత్తి గణనీయంగా పెరిగినప్పటికీ, స్థానిక అవసరాలను పూర్తిగా తీర్చలేకపోవడంతో ఇప్పటికీ ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి చేపల దిగుమతులపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి కొనసాగుతోంది. గ్రామీణాభివృద్ధి, ఉపాధి కల్పన, రైతుల ఆదాయ వృద్ధి లక్ష్యాలతో అమలు చేస్తున్న ఈ పథకం ద్వారా వేలాది మంది మత్స్యకారులు, చేపల పెంపకందారులు లబ్ధి పొందుతున్నారని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.

త్రిపుర మత్స్యశాఖ మంత్రి సుధాంగ్షు దాస్ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, రాష్ట్రంలో మత్స్యరంగం గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలక ఆధారంగా మారుతోంది. చేపల పెంపకం ద్వారా వేలాది కుటుంబాలకు ఉపాధి లభిస్తుండగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో జీవనోపాధి అవకాశాలు కూడా విస్తరిస్తున్నాయి. రాష్ట్ర ఆర్థిక సమీక్ష నివేదికలో కూడా మత్స్యరంగం అభివృద్ధికి సంబంధించిన అంశాలు ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించబడ్డాయి.

రెండువేల ఇరవై నాలుగు-ఇరవై ఐదు ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రధానమంత్రి మత్స్య సంపద యోజన కింద త్రిపుర ప్రభుత్వం ఎనిమిది వేల నూట ముప్పై తొమ్మిది లక్షల డెబ్బై ఏడు వేల రూపాయలకుపైగా పెట్టుబడులు పెట్టింది. ఈ నిధులతో చేపల ఉత్పత్తి పెంపు, ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వినియోగం, మత్స్యకారుల సాధికారత వంటి పలు కార్యక్రమాలు అమలు చేశారు. మొత్తం పద్దెనిమిది వేల తొమ్మిది వందల పన్నెండు మంది లబ్ధిదారులు వివిధ అభివృద్ధి కార్యక్రమాల ద్వారా ప్రయోజనం పొందారు.

ఈ పథకం కింద దాదాపు పంతొమ్మిది వేల మంది మత్స్యకారులకు ఆర్థిక సహాయం అందించబడింది. దీని ఫలితంగా మంచినీటి చేపల పిల్లల ఉత్పత్తి కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయడం, కొత్త చేపల చెరువుల నిర్మాణం, సమగ్ర చేపల పెంపక విధానాల ప్రోత్సాహం, కేజ్ కల్చర్ విస్తరణ వంటి కార్యక్రమాలు చేపట్టబడ్డాయి. అలాగే బయోఫ్లాక్ చేపల పెంపకం, అలంకార చేపల పెంపకం వంటి ఆధునిక సాంకేతిక పద్ధతులను కూడా రైతులకు పరిచయం చేశారు.

మత్స్యశాఖ గణాంకాల ప్రకారం, డుంబూర్ జలాశయంలో ఇరవై నాలుగు లక్షల యాభై నాలుగు వేలకుపైగా చేప పిల్లలను వదిలారు. అలాగే వెయ్యి నాలుగు వందల అరవై నాలుగు కేజ్ కల్చర్ యూనిట్లకు మద్దతు అందించారు. ఈ చర్యలు చేపల ఉత్పత్తి పెరుగుదలకు, రాష్ట్ర మత్స్యరంగ మౌలిక వసతుల బలోపేతానికి దోహదపడ్డాయని అధికారులు చెబుతున్నారు.

అయితే ఈ విజయాల మధ్య మరో వాస్తవం కూడా కనిపిస్తోంది. రాష్ట్రంలోని చేపల మార్కెట్లలో ఇప్పటికీ ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చే చేపలే ప్రధానంగా కనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, పశ్చిమ బెంగాల్, అసోం రాష్ట్రాలతో పాటు బంగ్లాదేశ్ నుంచి కూడా భారీగా చేపల సరఫరా జరుగుతోంది. స్థానికంగా ఉత్పత్తి పెరిగినప్పటికీ, వినియోగదారుల డిమాండ్‌కు సరిపడా ఉత్పత్తి లేకపోవడంతో దిగుమతులపై ఆధారపడాల్సి వస్తోందని వ్యాపారులు చెబుతున్నారు.

సంవత్సరం పొడవునా త్రిపుర మార్కెట్లలో బయటి ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన చేపలే అధికంగా విక్రయమవుతున్నాయని వినియోగదారులు కూడా పేర్కొంటున్నారు. దీనివల్ల రాష్ట్రంలో చేపల ఉత్పత్తి పెరుగుతున్నప్పటికీ, మార్కెట్ అవసరాలు మరియు ఉత్పత్తి మధ్య ఇంకా గణనీయమైన అంతరం ఉందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.

వ్యవసాయ ఆర్థిక నిపుణులు, మత్స్య పరిశోధకులు మాత్రం కేవలం లబ్ధిదారుల సంఖ్య లేదా ఆమోదించిన ప్రాజెక్టుల ఆధారంగా పథకం విజయాన్ని అంచనా వేయడం సరైన పద్ధతి కాదని సూచిస్తున్నారు. చేపల ఉత్పత్తి గణాంకాలతో పాటు మార్కెట్ సరఫరా, వినియోగ ధోరణులు, సృష్టించిన మత్స్య వనరుల స్థిరత్వం వంటి అంశాలను కూడా పరిశీలించాలని వారు సూచిస్తున్నారు.

ప్రధానమంత్రి మత్స్య సంపద యోజన అసలు విజయాన్ని కొలవాలంటే రాష్ట్రం బయటి సరఫరాలపై ఎంత మేర ఆధారపడుతోంది, స్థానిక మత్స్యకారులకు ఎంత స్థిరమైన ఆదాయం లభిస్తోంది, మార్కెట్‌లో స్థానిక ఉత్పత్తుల వాటా ఎంత పెరిగింది వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. కేవలం ఉత్పత్తి పెరుగుదల కాకుండా, దీర్ఘకాలికంగా స్వయం సమృద్ధి సాధించడం కూడా ముఖ్యమని వారు చెబుతున్నారు.

మొత్తంగా చూస్తే త్రిపురలో మత్స్యరంగం అభివృద్ధి దిశగా వేగంగా ముందుకు సాగుతున్నప్పటికీ, రాష్ట్ర అవసరాలను పూర్తిగా స్థానిక ఉత్పత్తితో తీర్చగల స్థాయికి చేరుకోవడానికి ఇంకా కృషి అవసరమని స్పష్టమవుతోంది. ప్రభుత్వ పథకాల ద్వారా మౌలిక వసతులు మెరుగుపడటం, ఆధునిక సాంకేతికత అందుబాటులోకి రావడం, వేలాది మంది మత్స్యకారులకు మద్దతు లభించడం వంటి సానుకూల పరిణామాలు కనిపిస్తున్నాయి. అయితే దిగుమతులపై ఆధారపడే పరిస్థితిని తగ్గించడం, స్థానిక ఉత్పత్తిని మరింత పెంచడం, మత్స్యకారులకు స్థిరమైన ఆదాయ వనరులు కల్పించడం వంటి లక్ష్యాల సాధనలోనే ఈ పథకం పూర్తి విజయాన్ని అందుకుంటుందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.