పంజాబ్‌లో వరి సాగు రికార్డు.. 32.76 లక్షల హెక్టార్లు

పంజాబ్‌లో వరి సాగు విస్తీర్ణం ఈ ఏడాది ఆల్‌టైమ్‌ గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుకుంది. రాష్ట్రంలో మొత్తం 32.76 లక్షల హెక్టార్ల భూమిలో వరి సాగు జరుగుతున్నట్లు తాజా గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పంటల వైవిధ్యీకరణను ప్రోత్సహిస్తూ వరికి ప్రత్యామ్నాయ పంటలను సాగు చేయాలని రైతులను ప్రోత్సహిస్తున్నప్పటికీ, వాస్తవ పరిస్థితుల్లో మాత్రం వరి సాగు విస్తీర్ణం మరింత పెరిగింది. ప్రస్తుతం పంజాబ్‌లోని ఖరీఫ్‌ సాగు భూమిలో సుమారు 90 శాతం వరి పంట కిందకు రావడం వ్యవసాయ విధానాలపై కొత్త చర్చకు దారితీస్తోంది. వరి సాగు రైతులకు మార్కెట్‌ భద్రత, ప్రభుత్వ కొనుగోలు, కనీస మద్దతు ధర వంటి అంశాల కారణంగా ఆకర్షణీయంగా ఉండటం ఈ పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా భావిస్తున్నారు. అదే సమయంలో వరి సాగు అధికంగా ఉండటం వల్ల భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి, నీటి వినియోగం, నేల ఆరోగ్యం, పంటల వైవిధ్యం తగ్గడం వంటి దీర్ఘకాలిక సమస్యలు మరింత తీవ్రం కావచ్చనే ఆందోళనలు ఉన్నాయి. పంజాబ్‌ వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో వరికి ఉన్న ప్రాధాన్యం కారణంగా రైతులను ఇతర పంటల వైపు మళ్లించడం ప్రభుత్వానికి సవాలుగా మారుతోంది.

పంజాబ్‌ను భారతదేశపు ప్రధాన వ్యవసాయ రాష్ట్రాల్లో ఒకటిగా పరిగణిస్తారు. దేశ ఆహార భద్రతలో ఈ రాష్ట్రం చాలా కాలంగా కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ముఖ్యంగా వరి, గోధుమ పంటల ఉత్పత్తిలో పంజాబ్‌కు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. హరిత విప్లవం తర్వాత రాష్ట్ర వ్యవసాయ వ్యవస్థలో వరి, గోధుమ పంటల ఆధిపత్యం మరింత పెరిగింది. రైతులు వరి పంటను విస్తృతంగా సాగు చేయడం ద్వారా ప్రభుత్వ కొనుగోలు వ్యవస్థ, కనీస మద్దతు ధర, మార్కెట్‌ భద్రత వంటి ప్రయోజనాలను పొందుతున్నారు. ఈ కారణంగా ప్రత్యామ్నాయ పంటలకు ప్రభుత్వం ప్రోత్సాహకాలు అందిస్తున్నప్పటికీ, వరి సాగు నుంచి రైతులు పూర్తిగా బయటకు రావడం కష్టంగా మారుతోంది.

ఈ ఏడాది 32.76 లక్షల హెక్టార్లలో వరి సాగు జరగడం గతంలో ఎన్నడూ లేని స్థాయిగా మారింది. ఖరీఫ్‌ సాగు భూమిలో సుమారు 90 శాతం వరి పంట ఉండటం పరిస్థితి ఎంతగా మారిందో తెలియజేస్తోంది. సాధారణంగా వ్యవసాయ నిపుణులు ఒకే పంటపై అధిక ఆధారపడటం వ్యవసాయ వ్యవస్థకు దీర్ఘకాలంలో ప్రమాదకరమని సూచిస్తుంటారు. వివిధ రకాల పంటలను సాగు చేయడం ద్వారా నేలలో పోషకాల సమతుల్యతను కాపాడుకోవడంతో పాటు నీటి వినియోగాన్ని కూడా తగ్గించవచ్చు. అయితే పంజాబ్‌లో వరి పంటకు ఉన్న ఆర్థిక భద్రత కారణంగా రైతులు ఇతర పంటలకు మారడానికి వెనుకాడుతున్నారు.

వరి సాగుకు రైతులు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడానికి ప్రధాన కారణం ప్రభుత్వ కొనుగోలు వ్యవస్థ. వరి పంటకు కనీస మద్దతు ధర ప్రకటించడంతో పాటు ప్రభుత్వ సంస్థలు పెద్ద మొత్తంలో ధాన్యాన్ని కొనుగోలు చేస్తాయి. దీంతో రైతులకు పంటను మార్కెట్‌లో విక్రయించలేక నష్టపోయే ప్రమాదం తక్కువగా ఉంటుంది. ప్రత్యామ్నాయ పంటల్లో ఇలాంటి నిర్ధారిత కొనుగోలు వ్యవస్థ అన్ని సందర్భాల్లో అందుబాటులో ఉండకపోవచ్చు. అందువల్ల ప్రభుత్వం పంటల వైవిధ్యీకరణను ప్రోత్సహించినప్పటికీ, రైతులు ఆర్థికంగా సురక్షితంగా భావించే వరి సాగును కొనసాగిస్తున్నారు.

పంటల వైవిధ్యీకరణ అంటే రైతులు ఒకే పంటపై ఆధారపడకుండా వివిధ రకాల పంటలను సాగు చేయడం. పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, మొక్కజొన్న, పండ్లు, కూరగాయలు, చిరుధాన్యాలు వంటి పంటలను పెంచడం ద్వారా వ్యవసాయ వ్యవస్థలో సమతుల్యత సాధించవచ్చు. పంజాబ్‌లో కూడా ప్రభుత్వం ఇలాంటి ప్రత్యామ్నాయ పంటలను ప్రోత్సహిస్తోంది. అయితే రైతులు ఇతర పంటలకు మారాలంటే మార్కెట్‌ హామీ, ధరల స్థిరత్వం, కొనుగోలు వ్యవస్థ, నిల్వ సదుపాయాలు, ప్రాసెసింగ్‌ కేంద్రాలు వంటి అనేక అంశాలు అవసరం. ఈ మద్దతు వ్యవస్థలు వరికి ఉన్న స్థాయిలో లేకపోతే రైతులు పంట మార్పిడికి ముందుకు రావడం కష్టం.