ప్రైవేట్ పుస్తకాల కొనుగోలుపై స్కూళ్ల ఒత్తిడి ఆరోపణలు – జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్‌కు ఫిర్యాదులు, రాష్ట్రాలకు NHRC నోటీసులు

దేశవ్యాప్తంగా ప్రైవేట్ పాఠశాలలపై మరోసారి తీవ్రమైన ఆరోపణలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. విద్యార్థులు మరియు తల్లిదండ్రులపై నిర్దిష్ట ప్రైవేట్ పుస్తకాలు కొనుగోలు చేయాలని పాఠశాలలు ఒత్తిడి చేస్తున్నాయన్న ఫిర్యాదులు జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC) వరకు చేరాయి. ఈ అంశం విద్యా రంగంలో పారదర్శకత, విద్యార్థుల హక్కులు, మరియు పాఠశాలల నియంత్రణపై పెద్ద చర్చకు దారితీసింది.

పలు రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చిన ఫిర్యాదుల్లో, కొన్ని ప్రైవేట్ పాఠశాలలు నిర్దిష్ట ప్రచురణ సంస్థల పుస్తకాలను మాత్రమే కొనాలని తల్లిదండ్రులను బలవంతం చేస్తున్నట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. దీంతో విద్యార్థులపై ఆర్థిక భారం పెరుగుతోందని, విద్యను వ్యాపారంగా మార్చే ప్రయత్నం జరుగుతోందని తల్లిదండ్రులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఈ ఫిర్యాదులు పెరగడంతో NHRC ఈ అంశాన్ని సీరియస్‌గా తీసుకుంది.

జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ ఈ విషయంపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు నోటీసులు జారీ చేసింది. ప్రైవేట్ పాఠశాలల్లో జరుగుతున్న పుస్తక విక్రయ విధానాలు, ఒత్తిడి ఆరోపణలు, మరియు నియంత్రణ చర్యలపై సమగ్ర నివేదిక సమర్పించాలని ఆదేశించింది. ఈ నివేదిక ద్వారా పాఠశాలల్లో జరుగుతున్న వాస్తవ పరిస్థితులను అంచనా వేయనుంది.

NHRC ముఖ్యంగా ‘జాతీయ స్కూల్ బ్యాగ్ విధానం’ (National School Bag Policy) అమలుపై దృష్టి సారించింది. ఈ విధానం ప్రకారం విద్యార్థులపై అధిక బరువు పుస్తకాల భారం లేకుండా ఉండాలి, అలాగే అవసరమైన పుస్తకాల సంఖ్యను నియంత్రించాలి. కానీ కొన్ని ప్రైవేట్ పాఠశాలలు ఈ మార్గదర్శకాలను పాటించడం లేదన్న ఆరోపణలు ఉన్నాయి.

తల్లిదండ్రుల ఫిర్యాదుల ప్రకారం, కొన్ని పాఠశాలలు నిర్దిష్ట బుక్ స్టోర్లను సూచిస్తూ అక్కడే పుస్తకాలు కొనుగోలు చేయాలని ఒత్తిడి చేస్తున్నాయి. దీంతో మార్కెట్ పోటీ తగ్గిపోవడంతో పాటు పుస్తకాల ధరలు పెరుగుతున్నాయని ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఇది మధ్యతరగతి కుటుంబాలపై ఆర్థిక భారాన్ని పెంచుతోంది.

విద్యా నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, విద్య ఒక సేవగా ఉండాలి కానీ వ్యాపారంగా మారకూడదు. పాఠశాలలు విద్యార్థుల అభ్యాసంపై దృష్టి పెట్టాలి కానీ పుస్తక విక్రయాలపై ఒత్తిడి తేవడం సరికాదని వారు సూచిస్తున్నారు. ప్రభుత్వ మార్గదర్శకాలు ఉన్నప్పటికీ వాటి అమలులో లోపాలు ఉన్నాయని కూడా వారు చెబుతున్నారు.

NHRC నోటీసుల నేపథ్యంలో రాష్ట్ర విద్యాశాఖలు కూడా చర్యలకు సిద్ధమవుతున్నాయి. ప్రైవేట్ పాఠశాలలపై తనిఖీలు నిర్వహించి, నిబంధనలు ఉల్లంఘించిన పాఠశాలలపై చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది. అలాగే పుస్తక ధరల నియంత్రణపై కూడా ప్రభుత్వం పరిశీలన చేయనుంది.

ఈ సమస్య ప్రధానంగా నగరాలు మరియు పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. పెద్ద పాఠశాలలు బ్రాండెడ్ పుస్తకాలను మాత్రమే ఉపయోగించాలనే విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నట్లు తల్లిదండ్రులు చెబుతున్నారు. దీనివల్ల చిన్న ప్రచురణ సంస్థలు నష్టపోతున్నాయని కూడా ఆరోపణలు ఉన్నాయి.

అదే సమయంలో కొంతమంది పాఠశాల యాజమాన్యాలు మాత్రం ఈ ఆరోపణలను తిరస్కరిస్తున్నాయి. తాము విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచడానికే నిర్దిష్ట పుస్తకాలను సూచిస్తున్నామని వారు చెబుతున్నారు. అయితే ఈ విధానం ఒత్తిడిగా మారకూడదని విద్యా నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

జాతీయ స్కూల్ బ్యాగ్ విధానం ప్రకారం విద్యార్థులపై పుస్తకాల భారాన్ని తగ్గించడం, అవసరమైన పాఠ్యపుస్తకాల సంఖ్యను పరిమితం చేయడం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. కానీ అమలు స్థాయిలో ఈ విధానం సరైన రీతిలో పాటించబడటం లేదన్న విమర్శలు ఉన్నాయి.

NHRC ఈ అంశాన్ని గంభీరంగా పరిశీలిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నుంచి వివరాలు కోరడం వల్ల భవిష్యత్తులో దేశవ్యాప్తంగా ఒక ఏకరీతి విధానం తీసుకురావచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు. ఇది విద్యా వ్యవస్థలో పారదర్శకతను పెంచే అవకాశం ఉంది.

మొత్తం మీద, ప్రైవేట్ పాఠశాలలపై వచ్చిన పుస్తక కొనుగోలు ఒత్తిడి ఆరోపణలు దేశవ్యాప్తంగా విద్యా రంగంలో పెద్ద చర్చకు దారితీశాయి. జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ జోక్యంతో ఈ సమస్యపై సమగ్ర దర్యాప్తు ప్రారంభమవుతోంది. రాబోయే రోజుల్లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నివేదికల ఆధారంగా కీలక నిర్ణయాలు వెలువడే అవకాశం ఉంది.