వర్షాలు ఊరటనిచ్చినా ఎల్‌నినో భయం వీడలేదే

ఇటీవలి కాలంలో నైరుతి రుతుపవనాలు మళ్లీ చురుకుదనం చూపించడం భారత వ్యవసాయ రంగానికి కొంత ఊరటనిచ్చింది. ముఖ్యంగా జూలైలో కురిసిన వర్షాలు ఖరీఫ్‌ పంటల సాగుకు గణనీయమైన మద్దతు అందించాయి. ఇప్పటికే విత్తిన పంటలకు ఈ వర్షాలు ప్రాణాధారంగా మారగా, ఆలస్యంగా సాగు ప్రారంభించాల్సిన ప్రాంతాల్లోనూ రైతులకు పరిస్థితులు కొంత అనుకూలంగా మారాయి. అయితే రుతుపవనాల ప్రస్తుత మెరుగుదలతో అన్ని ఆందోళనలు తొలగిపోయాయని చెప్పలేని పరిస్థితి నెలకొంది. ముఖ్యంగా ఎల్‌నినో ప్రభావం, రాబోయే నెలల్లో వర్షపాతం ఎలా ఉండబోతుందన్న అనిశ్చితి, పశ్చిమ ఆసియాలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, ఇరాన్‌, ఉక్రెయిన్‌ పరిణామాలు భారత వ్యవసాయ రంగంపై పరోక్ష ప్రభావం చూపే అవకాశాలు ఉన్నాయని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. భారతదేశ వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు నైరుతి రుతుపవనాలు అత్యంత కీలకం. దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో ఖరీఫ్‌ పంటల సాగు ప్రధానంగా రుతుపవన వర్షాలపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. వరి, పత్తి, సోయాబీన్‌, పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు వంటి అనేక పంటలకు వర్షాల సమయపాలన, విస్తీర్ణం, తీవ్రత ఎంతో ముఖ్యమైన అంశాలు. రుతుపవనాలు ప్రారంభమైన తర్వాత వర్షాలు కొంతకాలం బలహీనపడితే విత్తనాలు వేసిన పంటలకు తేమ కొరత ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. మరోవైపు, ఒకేసారి అధిక వర్షాలు కురిస్తే పొలాల్లో నీరు నిలిచి పంటలకు నష్టం కలగవచ్చు. అందువల్ల మొత్తం వర్షపాతం మాత్రమే కాకుండా అది ఎప్పుడు, ఎక్కడ, ఎంత తీవ్రతతో కురుస్తుందన్నది కూడా వ్యవసాయానికి కీలకం.

జూలైలో నమోదైన వర్షాలు ఇప్పటికే సాగులో ఉన్న ఖరీఫ్‌ పంటలకు ఎంతో ఉపయోగపడ్డాయి. వర్షాల విరామంతో నేలలో తేమ తగ్గిన ప్రాంతాల్లో ఈ వర్షాలు మళ్లీ తేమను అందించాయి. మొలకెత్తిన పంటలకు, ఎదుగుదల దశలో ఉన్న పంటలకు అవసరమైన నీరు అందడంతో రైతులకు కొంత ఊరట లభించింది. అదే సమయంలో ఆలస్యంగా సాగు చేయాల్సిన ప్రాంతాల్లో రైతులు వర్షాలను అనుసరించి సాగు పనులను వేగవంతం చేసే అవకాశం ఏర్పడింది. దీంతో వర్షాల పునరుద్ధరణ ఖరీఫ్‌ సాగు పరిస్థితుల్లో సానుకూల మార్పుకు దోహదపడింది.

అయితే రుతుపవనాల పరిస్థితిని కేవలం జూలై వర్షాల ఆధారంగా అంచనా వేయడం సరైనది కాదు. ఖరీఫ్‌ పంటల జీవచక్రం అనేక వారాల పాటు కొనసాగుతుంది. పంటలు కీలక ఎదుగుదల దశల్లోకి వెళ్లే సమయంలో తగినంత వర్షం అవసరం ఉంటుంది. ప్రస్తుతం వర్షాలు మెరుగుపడినా, ఆగస్టు, సెప్టెంబరు నెలల్లో రుతుపవనాల ప్రవర్తన ఎలా ఉంటుందన్నది రైతులకు అత్యంత ముఖ్యమైన అంశంగా మారింది. వర్షాల పంపిణీలో పెద్ద మార్పులు వచ్చినా పంటల దిగుబడిపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.

ఇక్కడే ఎల్‌నినోపై ఉన్న ఆందోళన ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటోంది. ఎల్‌నినో అనేది పసిఫిక్‌ మహాసముద్రంలోని సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా మారే వాతావరణ పరిణామంతో సంబంధం ఉన్న పరిస్థితి. ప్రపంచంలోని అనేక ప్రాంతాల వాతావరణంపై ఇది ప్రభావం చూపగలదు. భారత రుతుపవనాలపై కూడా ఎల్‌నినో ప్రభావం ఉండే అవకాశం ఉందని వాతావరణ శాస్త్రవేత్తలు చాలాకాలంగా పరిశీలిస్తున్నారు. అయితే ఎల్‌నినో ఉందంటే ప్రతి సందర్భంలోనూ భారతదేశంలో కచ్చితంగా తక్కువ వర్షాలు పడతాయని చెప్పడం సాధ్యం కాదు. ఇతర సముద్ర, వాతావరణ పరిస్థితులు కూడా రుతుపవనాల ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేస్తాయి.

అందుకే ప్రస్తుతం రుతుపవనాలు పుంజుకున్నప్పటికీ ఎల్‌నినోకు సంబంధించిన అనిశ్చితిని పూర్తిగా విస్మరించడం సాధ్యం కాదు. వాతావరణ నమూనాలు కాలానుగుణంగా మారుతుంటాయి. ఒక దశలో కనిపించిన సంకేతాలు తర్వాత బలహీనపడవచ్చు లేదా మరింత స్పష్టంగా మారవచ్చు. అందువల్ల రైతులు, ప్రభుత్వాలు, మార్కెట్లు రాబోయే వర్షపాతం పరిస్థితులను నిరంతరం గమనించాల్సిన అవసరం ఉంది. ముఖ్యంగా పంటల సాగు నిర్ణయాలు, నీటి నిర్వహణ, విత్తనాల ఎంపిక, ఎరువుల వినియోగం వంటి అంశాల్లో వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మార్పులు చేసుకోవడం అవసరం.

భారత వ్యవసాయంపై రుతుపవనాల ప్రభావం కేవలం రైతులకే పరిమితం కాదు. పంటల దిగుబడులు ఆహారధాన్యాల లభ్యత, మార్కెట్‌ ధరలు, ఆహార ద్రవ్యోల్బణం, గ్రామీణ ఆదాయాలు, వ్యవసాయ ఆధారిత వ్యాపారాలు వంటి అనేక అంశాలను ప్రభావితం చేస్తాయి. వర్షాలు సాధారణంగా ఉండి పంటల దిగుబడులు మెరుగుపడితే ఆహార సరఫరా పరిస్థితులు బలపడవచ్చు. వర్షాలు బలహీనపడి పంటలకు నష్టం జరిగితే కొన్ని వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే రుతుపవనాలపై ఉన్న అనిశ్చితిని ఆర్థిక రంగం కూడా నిశితంగా గమనిస్తుంది.