మోదీ–రబీ లామిచ్ఛానే భేటీ..

భారత్–నేపాల్ ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నేపాల్‌కు చెందిన రాష్ట్రీయ స్వతంత్ర పార్టీ ఛైర్మన్ రబీ లామిచ్ఛానేను న్యూఢిల్లీలో కలుసుకుని ఇరు దేశాల మధ్య సహకారాన్ని మరింత విస్తరించాలనే సంకల్పాన్ని వ్యక్తం చేశారు. ఈ భేటీ అనంతరం సామాజిక మాధ్యమ వేదికలో స్పందించిన ప్రధాని మోదీ, నేపాల్ కొత్త రాజకీయ నాయకత్వంతో కలిసి పనిచేసేందుకు భారత్ సిద్ధంగా ఉందని స్పష్టం చేశారు.

రబీ లామిచ్ఛానేతో జరిగిన సమావేశం పట్ల సంతోషం వ్యక్తం చేసిన ప్రధాని మోదీ, భారత్–నేపాల్ మధ్య సన్నిహిత సహకారం కొనసాగాలనే ఆయన ఆకాంక్షను స్వాగతిస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారు. ఉమ్మడి అభివృద్ధి, శ్రేయస్సు, పరస్పర ప్రయోజనాల కోసం కలిసి ముందుకు సాగాలని ఇరు దేశాల నాయకత్వం భావిస్తున్నట్లు వెల్లడించారు. భవిష్యత్తులో మరింత సన్నిహిత సహకారం ద్వారా రెండు దేశాల ప్రజలకు ప్రయోజనం చేకూరేలా చర్యలు తీసుకుంటామని ఆయన పేర్కొన్నారు.

నేపాల్ భారత్ విదేశాంగ విధానంలో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన భాగస్వామి దేశమని ప్రధాని మోదీ మరోసారి స్పష్టం చేశారు. ముఖ్యంగా "పొరుగుదేశాలకు తొలి ప్రాధాన్యం" అనే విధానంలో నేపాల్‌కు ప్రత్యేక స్థానం ఉందని తెలిపారు. కొత్త ప్రభుత్వంతో కలిసి పనిచేసి రెండు దేశాల మధ్య ఉన్న ప్రత్యేక, బహుముఖ సంబంధాలను మరింత ఉన్నత స్థాయికి తీసుకెళ్లేందుకు భారత్ కట్టుబడి ఉందని పేర్కొన్నారు.

భారత్ మరియు నేపాల్ మధ్య సంబంధాలు చారిత్రక, సాంస్కృతిక, మతపరమైన, ఆర్థిక అంశాలతో ముడిపడి ఉన్నాయి. హిమాలయ ప్రాంతంలో ఉన్న ఈ రెండు దేశాలు శతాబ్దాలుగా పరస్పర సంబంధాలను కొనసాగిస్తున్నాయి. ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న తెరవెనుక సరిహద్దులు, ప్రజల మధ్య ఉన్న కుటుంబ, సాంస్కృతిక బంధాలు ఈ సంబంధాలను మరింత ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతున్నాయి. లక్షలాది మంది నేపాలీ పౌరులు భారతదేశంలో ఉపాధి అవకాశాలు పొందుతుండగా, వ్యాపారం, విద్య, పర్యాటకం వంటి రంగాల్లో కూడా పరస్పర సహకారం కొనసాగుతోంది.

ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో భారత్–నేపాల్ సంబంధాలు మరింత విస్తరించాయి. ముఖ్యంగా అనుసంధాన ప్రాజెక్టులు, విద్యుత్ రంగం, వాణిజ్యం, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, సరిహద్దు ప్రాంతాల అభివృద్ధి వంటి అంశాల్లో ఇరు దేశాలు కలిసి పనిచేస్తున్నాయి. రహదారులు, రైల్వే మార్గాలు, విద్యుత్ ప్రసార వ్యవస్థలు, జలవనరుల వినియోగం వంటి అనేక ప్రాజెక్టులు ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్నాయి. ప్రజల మధ్య సంబంధాలను బలోపేతం చేయడానికి కూడా ఇరు దేశాలు ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకుంటున్నాయి.

రాష్ట్రీయ స్వతంత్ర పార్టీ ఇటీవల నేపాల్ రాజకీయాల్లో కీలక శక్తిగా ఎదిగింది. రాజకీయ సంస్కరణలు, పారదర్శక పాలన, ప్రజా సమస్యల పరిష్కారం వంటి అంశాలతో ఈ పార్టీ ప్రజల్లో ఆదరణ పొందింది. ముఖ్యంగా యువతలో ఈ పార్టీ ప్రభావం పెరుగుతోంది. రబీ లామిచ్ఛానే నాయకత్వం నేపాల్ రాజకీయాల్లో కొత్త మార్పులకు సంకేతంగా భావిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ఆయనతో ప్రధాని మోదీ భేటీ కావడం రాజకీయంగా కూడా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ సమావేశం ద్వారా నేపాల్‌లో ఏర్పడుతున్న కొత్త రాజకీయ నాయకత్వంతో భారత్ సన్నిహిత సంబంధాలను కొనసాగించాలని కోరుకుంటోందనే సందేశం వెళ్లింది. అదే సమయంలో ద్వైపాక్షిక సహకార కార్యక్రమాల వేగాన్ని కొనసాగించాలనే ఉద్దేశాన్ని కూడా భారత్ స్పష్టం చేసింది. ప్రాంతీయ స్థిరత్వం, ఆర్థిక అభివృద్ధి, ప్రజల సంక్షేమం వంటి అంశాల్లో కలిసి పనిచేయడం ద్వారా ఇరు దేశాలు మరింత ప్రయోజనం పొందగలవని భావిస్తున్నారు.

భారత్ అమలు చేస్తున్న "పొరుగుదేశాలకు తొలి ప్రాధాన్యం" విధానంలో నేపాల్ ఎప్పటినుంచో కీలక భాగస్వామిగా కొనసాగుతోంది. అభివృద్ధి సహాయం, మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు, ఆర్థిక అనుసంధానం, విద్యుత్ వాణిజ్యం వంటి రంగాల్లో భారత్ నేపాల్‌కు మద్దతు అందిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో మోదీ–రబీ లామిచ్ఛానే సమావేశం ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా కీలక అడుగుగా భావిస్తున్నారు.

మొత్తంగా ఈ భేటీ భారత్–నేపాల్ సంబంధాల భవిష్యత్తుకు కొత్త ఊపునిచ్చే అవకాశాలను సూచిస్తోంది. రాజకీయ, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక, వ్యూహాత్మక రంగాల్లో పరస్పర సహకారాన్ని మరింత విస్తరించేందుకు ఇరు దేశాలు కట్టుబడి ఉన్నాయని ఈ సమావేశం ద్వారా స్పష్టమైంది. కొత్త రాజకీయ పరిస్థితుల్లో కూడా ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను మరింత ఉన్నత స్థాయికి తీసుకెళ్లాలనే ఉమ్మడి సంకల్పాన్ని ఈ భేటీ ప్రతిబింబించిందని అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.