అనిశ్చిత రుతుపవనాలు.. కరువు ప్రభావాన్ని భారత్ ఎలా తగ్గించాలి?

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు నైరుతి రుతుపవనాలు జీవనాడిగా భావిస్తారు. దేశ వ్యవసాయం, గ్రామీణ ఉపాధి, ఆహార భద్రత, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, తాగునీటి నిల్వలు, పారిశ్రామిక రంగం వంటి అనేక కీలక రంగాలు వర్షాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. అయితే వాతావరణ మార్పులు, ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల, ఎల్‌నినో వంటి వాతావరణ ఘటనల కారణంగా రుతుపవనాల తీరు మరింత అనిశ్చితంగా మారుతోంది. ముఖ్యంగా "సూపర్ ఎల్‌నినో" వంటి పరిస్థితులు ఏర్పడినప్పుడు వర్షపాతం తీవ్రంగా తగ్గే అవకాశం ఉండటంతో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై దీని ప్రభావం గణనీయంగా ఉంటుంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను కరువు ప్రభావం నుంచి ఎలా రక్షించాలనే అంశం అత్యంత కీలకంగా మారింది. ఎల్‌నినో అనేది పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని ఉపరితల జలాల ఉష్ణోగ్రతలు అసాధారణంగా పెరగడం వల్ల ఏర్పడే వాతావరణ పరిస్థితి. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా వర్షపాతం నమూనాలను ప్రభావితం చేస్తుంది. భారతదేశంలో ఎల్‌నినో ప్రభావం ఎక్కువగా ఉన్న సంవత్సరాల్లో సాధారణంగా రుతుపవనాలు బలహీనపడే అవకాశం ఉంటుంది. దీనివల్ల వర్షపాతం తగ్గి కరువు పరిస్థితులు ఏర్పడే ప్రమాదం పెరుగుతుంది. "సూపర్ ఎల్‌నినో" మరింత తీవ్ర ప్రభావం చూపే పరిస్థితిగా పరిగణించబడుతుంది.

భారతదేశంలో ఇప్పటికీ వ్యవసాయ భూమిలో పెద్ద భాగం వర్షాధారంగానే సాగు చేయబడుతోంది. వర్షాలు సకాలంలో కురవకపోతే పంటల దిగుబడి తగ్గుతుంది. రైతుల ఆదాయం పడిపోతుంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి అవకాశాలు తగ్గిపోతాయి. దీని ప్రభావం వినియోగ వ్యయం, పరిశ్రమలు, రవాణా, బ్యాంకింగ్, రిటైల్ రంగాల వరకు విస్తరిస్తుంది. వ్యవసాయం దేశ స్థూల ఆర్థిక వ్యవస్థలో ప్రత్యక్షంగా తక్కువ వాటా కలిగి ఉన్నప్పటికీ, పరోక్షంగా అనేక రంగాలపై దాని ప్రభావం ఉంటుంది.

వర్షాభావం కారణంగా ఆహార ఉత్పత్తి తగ్గితే ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా బియ్యం, పప్పుధాన్యాలు, కూరగాయలు, నూనెగింజల ఉత్పత్తి తగ్గడం వల్ల ద్రవ్యోల్బణం పెరగవచ్చు. ధరల పెరుగుదల సాధారణ ప్రజలపై భారం పెంచడమే కాకుండా, కేంద్ర బ్యాంకు ద్రవ్య విధానాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. వడ్డీ రేట్ల నిర్ణయాల్లో కూడా ఇటువంటి పరిస్థితులు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.