ఐఎంఎఫ్‌ ఆర్థిక వ్యవహారాల విభాగం అధిపతి రోడ్రిగో వాల్డెస్‌ బుధవారం, అక్టోబర్‌ 14న ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు. బ్యాంకాక్‌లో జరుగుతున్న ఐఎంఎఫ్‌, ప్రపంచ బ్యాంకు సమావేశాల సందర్భంగా ఆయన ప్రపంచ దేశాల ఆర్థిక పరిస్థితులపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ప్రభుత్వాలు చెల్లించాల్సిన అప్పులపై వడ్డీ భారం పెరుగుతోందని, అదే సమయంలో ద్రవ్యోల్బణం, అధిక ఇంధన ధరలు, పెరుగుతున్న ప్రభుత్వ వ్యయాలు ఆర్థిక వ్యవస్థలపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయని వివరించారు. ఈ పరిస్థితుల్లో అప్పులను తగ్గించేందుకు తీసుకోవాల్సిన చర్యలను వాయిదా వేయడం వల్ల సమస్య పరిష్కారం కాకపోగా, భవిష్యత్తులో మరింత క్లిష్టంగా మారుతుందని హెచ్చరించారు. దేశాలు ఇప్పుడే నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని, ఆర్థిక పరిస్థితులు మారినందున ఐఎంఎఫ్‌ తన హెచ్చరికల తీవ్రతను పెంచిందని ఆయన తెలిపారు.

ప్రపంచ ప్రభుత్వ అప్పుల స్థాయి రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఎన్నడూ లేనంత గరిష్ఠ స్థాయికి చేరువవుతుండటం ఈ ఆందోళనకు ప్రధాన కారణం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ అప్పులు స్థూల దేశీయోత్పత్తిలో సగటున 100 శాతానికి చేరే దిశగా ఉన్నాయని ఐఎంఎఫ్‌ పేర్కొంది. అంటే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఒక సంవత్సరంలో ఉత్పత్తి చేసే మొత్తం వస్తువులు, సేవల విలువతో పోలిస్తే ప్రభుత్వాల అప్పులు దాదాపు అదే స్థాయికి చేరుతున్నాయన్నమాట. ఈ స్థాయిలో అప్పులు పేరుకుపోతే ప్రభుత్వాల ఆదాయంలో ఎక్కువ భాగం వడ్డీ చెల్లింపులకే కేటాయించాల్సి వస్తుంది. ఫలితంగా ఆరోగ్యం, విద్య, మౌలిక సదుపాయాలు, సామాజిక సంక్షేమం, రక్షణ వంటి ఇతర రంగాలకు అందుబాటులో ఉండే నిధులు తగ్గే ప్రమాదం ఉంది. అప్పులను నియంత్రించేందుకు తగిన చర్యలు తీసుకోకపోతే ప్రభుత్వాల ఆర్థిక స్వేచ్ఛ మరింత పరిమితమవుతుందని సంస్థ హెచ్చరించింది.

ప్రభుత్వాలు తమ ఖర్చులకు అవసరమైన నిధులను సమకూర్చుకోవడానికి దేశీయంగా, అంతర్జాతీయంగా అప్పులు తీసుకుంటాయి. ఇందుకోసం ప్రభుత్వ బాండ్లను జారీ చేస్తాయి. అయితే పెట్టుబడిదారులు అధిక వడ్డీ రాబడులను కోరినప్పుడు ప్రభుత్వాలకు కొత్త అప్పులు తీసుకోవడం ఖరీదైన వ్యవహారంగా మారుతుంది. ఇప్పటికే పెద్ద మొత్తంలో అప్పులు ఉన్న దేశాలు పాత అప్పులను తిరిగి చెల్లించేందుకు లేదా వాటి గడువు ముగిసినప్పుడు కొత్త అప్పులు తీసుకునేందుకు అధిక వడ్డీ చెల్లించాల్సి వస్తుంది. దీనివల్ల ప్రభుత్వాల వార్షిక బడ్జెట్లపై అదనపు భారం పడుతుంది. వడ్డీ రేట్లు పెరుగుతున్న సమయంలో అప్పులను తగ్గించేందుకు చర్యలు తీసుకోకపోతే భవిష్యత్తులో ఆర్థిక సమస్యలను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం దేశాలకు తగ్గిపోతుందని ఐఎంఎఫ్‌ విశ్లేషించింది.

ఇటీవలి నెలల్లో దీర్ఘకాలిక ప్రభుత్వ బాండ్లపై రాబడులు పెరగడానికి అనేక కారణాలు ఉన్నాయని సంస్థ వివరించింది. అధిక చమురు ధరలు, కొనసాగుతున్న ద్రవ్యోల్బణం, పెట్టుబడుల కోసం పెరుగుతున్న నిధుల అవసరం, కృత్రిమ మేధస్సు రంగంలో వేగంగా విస్తరిస్తున్న పెట్టుబడులు ఈ పరిస్థితికి కారణమవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఇంధన ధరలు పెరిగితే రవాణా, తయారీ, విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి సహా అనేక రంగాల్లో ఖర్చులు పెరుగుతాయి. ఈ పెరుగుదల వస్తువులు, సేవల ధరలపై ప్రభావం చూపుతుంది. ద్రవ్యోల్బణం లక్ష్య స్థాయికి దిగిరాకపోతే కేంద్ర బ్యాంకులు వడ్డీ రేట్లను ఎక్కువకాలం అధిక స్థాయిలో కొనసాగించాల్సి రావచ్చు. అప్పుడు ప్రభుత్వాలు తీసుకునే అప్పుల ఖర్చు కూడా పెరుగుతుంది. ఇలా ద్రవ్యోల్బణం, వడ్డీ రేట్లు, ప్రభుత్వ అప్పులు ఒకదానిపై మరొకటి ప్రభావం చూపే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.

అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లోనూ ఈ సమస్య తీవ్రంగా కనిపిస్తోందని ఐఎంఎఫ్‌ పేర్కొంది. ముఖ్యంగా జీ7 దేశాల్లో ప్రభుత్వ బాండ్లపై పదేళ్ల రాబడి ఫిబ్రవరి నుంచి సెప్టెంబర్‌ మధ్య 110 ఆధార పాయింట్లకు పైగా పెరిగింది. దాదాపు రెండు దశాబ్దాల్లో అత్యధిక స్థాయికి చేరిన ఈ రాబడులు ప్రభుత్వాలకు రుణ సమీకరణను ఖరీదైనదిగా మారుస్తున్నాయి. ప్రభుత్వాలు తమ అప్పుల్లో గణనీయమైన భాగాన్ని తక్కువ వ్యవధిలోనే తిరిగి చెల్లించాల్సి వస్తే, కొత్త వడ్డీ రేట్ల ప్రభావం వాటి ఖర్చులపై వేగంగా పడుతుంది. జీ7 దేశాలతో పాటు స్పెయిన్‌లో ఏడాది లోపు గడువు ముగిసే అప్పుల వాటా దాదాపు 30 శాతానికి చేరువవుతోందని ఐఎంఎఫ్‌ తెలిపింది. దీంతో పాత అప్పులను కొత్త అప్పులతో భర్తీ చేసే సమయంలో అధిక వడ్డీ రేట్ల ప్రభావాన్ని తప్పించుకోవడం కష్టమవుతుంది.

ప్రభుత్వాలు ఆర్థిక క్రమశిక్షణ పాటించాలన్న సూచన వెనుక బడ్జెట్‌ లోటును తగ్గించాల్సిన అవసరం కూడా ఉంది. ఒక దేశ ప్రభుత్వం తన ఆదాయం కంటే ఎక్కువ ఖర్చు చేస్తే బడ్జెట్‌ లోటు ఏర్పడుతుంది. ఈ లోటును పూడ్చేందుకు సాధారణంగా అప్పులు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. వరుసగా అనేక సంవత్సరాలు అధిక లోటులు కొనసాగితే మొత్తం ప్రభుత్వ అప్పులు పెరుగుతాయి. అందువల్ల ఖర్చులను సమీక్షించడం, అవసరమైన ప్రాధాన్యాల ఆధారంగా నిధులు కేటాయించడం, ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం వంటి చర్యలు కీలకమవుతాయి. అయితే ఆర్థిక క్రమశిక్షణ అంటే అన్ని రంగాల్లో విచక్షణారహితంగా ఖర్చులను తగ్గించడం మాత్రమే కాదని, పరిమిత వనరులను సమర్థంగా వినియోగిస్తూ అప్పుల పెరుగుదలను నియంత్రించడం ముఖ్యమని ఈ సూచనల ఉద్దేశం.

అప్పుల భారం పెరుగుతున్నప్పటికీ ప్రభుత్వాలపై అదనపు వ్యయాల ఒత్తిడి కూడా పెరుగుతోంది. అనేక దేశాలు రక్షణ రంగానికి ఎక్కువ నిధులు కేటాయించాల్సి వస్తోంది. ఇంధన భద్రతను మెరుగుపరచడం, వృద్ధాప్య జనాభాకు అవసరమైన సేవలు అందించడం, సామాజిక సంక్షేమ పథకాలను కొనసాగించడం వంటి అవసరాలు ప్రభుత్వ బడ్జెట్లపై భారాన్ని పెంచుతున్నాయి. అదే సమయంలో ఆర్థిక వ్యవస్థ మందగిస్తే ప్రజలకు, వ్యాపార సంస్థలకు మద్దతు ఇచ్చేందుకు ప్రభుత్వాలు అదనపు చర్యలు చేపట్టాల్సి రావచ్చు. కానీ అప్పులు ఇప్పటికే అధికంగా ఉన్నప్పుడు ఇలాంటి పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేందుకు కొత్తగా నిధులు సమకూర్చుకోవడం కష్టమవుతుంది. అందువల్ల భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే సంక్షోభాలను తట్టుకునేందుకు ఇప్పటి నుంచే ఆర్థిక వ్యవస్థలను బలోపేతం చేసుకోవాలని ఐఎంఎఫ్‌ సూచిస్తోంది.

అప్పులపై వడ్డీ చెల్లింపుల భారం అమెరికాలోనూ పెరుగుతోందని ఐఎంఎఫ్‌ అంచనా వేసింది. అమెరికా ప్రభుత్వ వడ్డీ చెల్లింపులు స్థూల దేశీయోత్పత్తిలో 5.3 శాతానికి చేరవచ్చని అంచనా వేయగా, కరోనా మహమ్మారికి ముందు ఈ వాటా 2.8 శాతంగా ఉండేది. అమెరికాలో సామాజిక భద్రతా కార్యక్రమాల కోసం అంచనా వేసిన వ్యయానికి సమానమైన స్థాయిలో ప్రభుత్వ వడ్డీ చెల్లింపులు చేరడం ఆర్థిక ఒత్తిడిని తెలియజేస్తోంది. మరోవైపు తక్కువ ఆదాయ దేశాల్లో పరిస్థితి మరింత కఠినంగా ఉంది. ఈ దేశాలు తమ పన్నుల ద్వారా సమకూరే ఆదాయంలో 15 శాతానికి పైగా అప్పుల వడ్డీ చెల్లింపుల కోసం వినియోగిస్తున్నాయి. 2011 నుంచి 2019 మధ్య ఈ వాటా సగటున 9 శాతంగా ఉండేది. దీంతో ప్రజా సేవలకు, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు అవసరమైన నిధులను సమకూర్చుకోవడం ఈ దేశాలకు మరింత సవాలుగా మారుతోంది.

అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ప్రస్తుతం కొన్ని సందర్భాల్లో రుణాలు పొందేందుకు అనుకూలమైన పరిస్థితులు ఉన్నప్పటికీ, అవి శాశ్వతంగా కొనసాగుతాయని భావించకూడదని ఐఎంఎఫ్‌ హెచ్చరించింది. అంతర్జాతీయ ఆర్థిక మార్కెట్లలో పెట్టుబడిదారుల ధోరణులు మారితే ఈ దేశాలకు అప్పులు సమకూర్చుకోవడం ఖరీదైనదిగా మారవచ్చు. విదేశీ నిధులపై ఆధారపడే ఆర్థిక వ్యవస్థలు వడ్డీ రేట్ల మార్పులకు, కరెన్సీ విలువల్లో హెచ్చుతగ్గులకు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతాయి. అందువల్ల తమ ఆర్థిక బలహీనతలను ముందుగానే గుర్తించి, అప్పుల నిర్వహణను మెరుగుపరచుకోవాలని సంస్థ సూచించింది. ముఖ్యంగా తక్కువ ఆదాయ దేశాలు పన్నుల వసూళ్ల వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం, ప్రభుత్వ వ్యయాల్లో సామర్థ్యాన్ని పెంచడం ద్వారా తమ ఆర్థిక స్థితిని మెరుగుపరచుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొంది.

ప్రభుత్వాలు ఆర్థిక సర్దుబాట్లను ఆలస్యం చేస్తే వాటి పరిణామాలు మరింత తీవ్రంగా ఉంటాయని ఐఎంఎఫ్‌ తన సందేశంలో స్పష్టం చేసింది. అప్పులపై వడ్డీ భారం పెరిగేకొద్దీ ప్రభుత్వాలకు అందుబాటులో ఉండే ఆర్థిక ప్రత్యామ్నాయాలు తగ్గిపోతాయి. ఆర్థిక మాంద్యం, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు లేదా ఇంధన సంక్షోభం వంటి పరిస్థితులు ఎదురైనప్పుడు తక్షణ సహాయం అందించేందుకు అవసరమైన నిధులను సమకూర్చుకోవడం కష్టమవుతుంది. అంతేకాకుండా అధిక వడ్డీ రేట్లు ప్రభుత్వాలకే కాకుండా ప్రైవేటు రంగానికి కూడా రుణాల ఖర్చును పెంచవచ్చు. కంపెనీలు పెట్టుబడులను తగ్గించవచ్చు, కుటుంబాలు గృహ రుణాలు సహా ఇతర రుణాలపై అధిక చెల్లింపులను ఎదుర్కోవచ్చు. ఈ పరిణామాలు ఆర్థిక వృద్ధిని ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది.

ఐఎంఎఫ్‌ సూచనల ప్రకారం, అధిక అప్పులు ఉన్న ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థలు మధ్యకాలంలో రుణ వ్యయాలను నియంత్రించే స్పష్టమైన ప్రణాళికలను రూపొందించుకోవాలి. అలాంటి ప్రణాళికలకు రాజకీయ మద్దతును సమకూర్చుకోవడం కూడా అవసరం. ఆర్థిక సంస్కరణలు కేవలం ప్రకటనలకే పరిమితం కాకుండా, అమలు చేయగల చర్యలతో కూడి ఉండాలి. ప్రభుత్వ ఆదాయాలు, ఖర్చులు, అప్పుల గడువులు, వడ్డీ చెల్లింపులపై స్పష్టమైన అంచనాలు రూపొందించడం ద్వారా భవిష్యత్తు ఆర్థిక ఒత్తిడులను తగ్గించవచ్చు. అదే సమయంలో ఆర్థిక సర్దుబాట్లు అమలు చేసే విధానం కూడా కీలకం. అవసరమైన ప్రజా సేవలను దెబ్బతీయకుండా, ప్రభుత్వ వనరులను సమర్థంగా వినియోగిస్తూ, అప్పుల స్థిరత్వాన్ని మెరుగుపరచడం దేశాల ముందున్న ప్రధాన సవాలుగా మారింది.

మొత్తంగా, ప్రపంచ ప్రభుత్వ అప్పులు స్థూల దేశీయోత్పత్తిలో 100 శాతానికి చేరువవుతున్న నేపథ్యంలో ఆర్థిక క్రమశిక్షణపై ఐఎంఎఫ్‌ తన హెచ్చరికలను మరింత తీవ్రతరం చేసింది. పెరుగుతున్న బాండ్‌ రాబడులు, ద్రవ్యోల్బణం, అధిక ఇంధన ధరలు, రక్షణ మరియు సామాజిక రంగాల్లో పెరుగుతున్న వ్యయ అవసరాలు ప్రభుత్వాలపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో ఖర్చులను సమీక్షించడం, బడ్జెట్‌ లోటులను తగ్గించడం, పన్నుల వసూళ్లను మెరుగుపరచడం, అప్పుల నిర్వహణను బలోపేతం చేయడం వంటి చర్యలు అత్యవసరమని సంస్థ అభిప్రాయపడింది. దేశాలు నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో ఆలస్యం చేస్తే భవిష్యత్తులో సర్దుబాట్లు మరింత కఠినంగా మారతాయని రోడ్రిగో వాల్డెస్‌ హెచ్చరించారు.