బాధితురాలికి మద్దతుగా ‘ఐ యామ్‌ జేన్‌ డో’ ఉద్యమం వైరల్‌

అమెరికాలోని కార్నెల్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో ఏడుగురు విద్యార్థులపై లైంగిక దాడి ఆరోపణలు చేసిన మహిళకు మద్దతుగా సామాజిక మాధ్యమాల్లో ప్రారంభమైన ‘ఐ యామ్‌ జేన్‌ డో’ ఉద్యమం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. బాధితురాలి అసలు పేరును తెలుసుకునేందుకు కొందరు ఇంటర్నెట్‌ వినియోగదారులు ప్రయత్నించడంతో ఈ ఉద్యమానికి మరింత ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. మహిళ గుర్తింపును బయటపెట్టకుండా రక్షించాలనే ఉద్దేశంతో వేలాది మంది తమ సామాజిక మాధ్యమ ఖాతాల్లో ‘నేనే జేన్‌ డో’ అనే సందేశాన్ని పంచుకున్నారు. ఈ ప్రచారం కేవలం ఒక మహిళకు సంఘీభావం ప్రకటించడానికే పరిమితం కాలేదు. లైంగిక దాడుల ఆరోపణలు ఎదుర్కొనే మహిళలనే ప్రశ్నించడం, వారి వ్యక్తిగత జీవితాలను బహిర్గతం చేయడానికి ప్రయత్నించడం, జరిగిన ఘటనకు బాధితులనే బాధ్యులుగా చూపించడం వంటి సమస్యలపై కూడా చర్చకు దారితీసింది. సింగపూర్‌లోనూ మహిళలపై లైంగిక వేధింపులు, వ్యక్తిగత చిత్రాల దుర్వినియోగం, బాధితుల గోప్యత వంటి అంశాలు గతంలో చర్చకు రావడంతో ఈ ఉద్యమం అక్కడి ప్రజలకు కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

న్యాయపరమైన కేసుల్లో ఒక మహిళ అసలు పేరును వెల్లడించకుండా ఆమె గుర్తింపును కాపాడేందుకు సాధారణంగా ఉపయోగించే మారుపేరు ‘జేన్‌ డో’. ముఖ్యంగా లైంగిక దాడులకు సంబంధించిన కేసుల్లో బాధితుల వ్యక్తిగత గోప్యతను రక్షించడానికి ఇలాంటి పేర్లను ఉపయోగిస్తారు. ఈ పేరు ఒక నిర్దిష్ట మహిళ అసలు పేరు కాదు. చట్టపరమైన పత్రాలు, వార్తా కథనాల్లో వ్యక్తిగత గుర్తింపును వెల్లడించకుండా ఉండేందుకు ఉపయోగించే విధానం.

ప్రస్తుత ఉద్యమానికి కేంద్రంగా ఉన్న మహిళ అమెరికాలోని ఐవీ లీగ్‌ విద్యాసంస్థల్లో ఒకటైన కార్నెల్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో చదువుకున్న మాజీ విద్యార్థిని. 2024లో తాను విద్యార్థినిగా ఉన్న సమయంలో విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన చి ఫై సోదర సంఘం సభ్యుల చేత లైంగిక దాడికి గురయ్యానని ఆమె ఆరోపించింది. తనపై ఒత్తిడి తెచ్చి మాదక పదార్థాలు తీసుకునేలా చేశారని, స్పృహతో నిర్ణయాలు తీసుకోలేని స్థితిలో ఉన్నప్పుడు లైంగిక దాడి జరిగిందని ఆమె దాఖలు చేసిన పౌర దావాలో పేర్కొంది. ఈ ఆరోపణలు ఇంకా న్యాయస్థానంలో నిరూపించబడలేదు. ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న ఏడుగురు వ్యక్తులపై ఈ కథనం ప్రచురితమైన సమయానికి నేరారోపణలు నమోదు కాలేదని సంబంధిత వార్తా కథనాలు పేర్కొన్నాయి. అందువల్ల ఆరోపణలను నిరూపితమైన వాస్తవాలుగా పరిగణించకుండా, న్యాయ ప్రక్రియ పూర్తయ్యే వరకు జాగ్రత్తగా వ్యవహరించడం అవసరం.

2026 సెప్టెంబర్‌లో దావా.. తిరిగి ప్రారంభమైన దర్యాప్తు

2026 సెప్టెంబర్‌లో ఆ మాజీ విద్యార్థిని ఏడుగురు వ్యక్తులు, కార్నెల్‌ విశ్వవిద్యాలయం, చి ఫై సోదర సంఘం సహా ఇతర పక్షాలపై పౌర దావా దాఖలు చేసింది. తనపై జరిగినట్లు ఆరోపిస్తున్న దాడికి సంబంధించి సరైన చర్యలు తీసుకోలేదని, ఘటనపై స్పందించిన విధానంలో లోపాలున్నాయని ఆమె విశ్వవిద్యాలయంపై కూడా ఆరోపణలు చేసింది. ఈ కేసు వెలుగులోకి రావడంతో విద్యాసంస్థల్లో లైంగిక వేధింపుల ఫిర్యాదులను ఎలా నిర్వహిస్తున్నారు, బాధితులకు ఎలాంటి సహాయం అందిస్తున్నారు, ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న విద్యార్థులపై తీసుకునే క్రమశిక్షణ చర్యలు ఎంత ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయి అనే అంశాలపై చర్చ పెరిగింది.

ఈ కేసులో గతంలో జరిగిన దర్యాప్తు, విశ్వవిద్యాలయ అంతర్గత విచారణపై కూడా ప్రశ్నలు లేవనెత్తబడ్డాయి. అనంతరం నేర దర్యాప్తును తిరిగి ప్రారంభించారు. న్యూయార్క్‌ రాష్ట్ర అటార్నీ జనరల్‌ లెటిటియా జేమ్స్‌కు ఈ వ్యవహారంపై ప్రత్యేక దర్యాప్తు బాధ్యతలు అప్పగించినట్లు వార్తా సంస్థలు నివేదించాయి. కార్నెల్‌ విశ్వవిద్యాలయం తన విధానాలు, ఫిర్యాదుల పరిష్కార ప్రక్రియలను పరిశీలించేందుకు అమెరికా న్యాయశాఖలో గతంలో ఉన్నత పదవిలో పనిచేసిన సాలీ యేట్స్‌ నేతృత్వంలోని న్యాయ బృందాన్ని నియమించింది. ఈ పరిశీలనలో లైంగిక వేధింపుల ఫిర్యాదులను స్వీకరించే విధానం, విద్యార్థులకు అందించే సహాయం, క్యాంపస్‌ పోలీసుల పాత్ర, విద్యార్థి సోదర సంఘాల పర్యవేక్షణ వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.

బాధితురాలి గుర్తింపును బయటపెట్టే ప్రయత్నాలు

ఈ కేసు సామాజిక మాధ్యమాల్లో విస్తృతంగా చర్చకు రావడానికి ప్రధాన కారణం ఆరోపణలు మాత్రమే కాదు. బాధితురాలి అసలు పేరును తెలుసుకోవడానికి కొందరు ప్రయత్నించడం కూడా. ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ఆధారంగా ఆమెను గుర్తించేందుకు కొందరు వినియోగదారులు ప్రయత్నించడంతో, సంబంధం లేని మహిళలను కూడా పొరపాటున జేన్‌ డోగా గుర్తించి వేధింపులకు గురిచేసిన ఘటనలు చోటుచేసుకున్నాయి. దీంతో ఒక మహిళ గోప్యతను దెబ్బతీయాలనే ప్రయత్నం ఇతరుల భద్రతకు కూడా ముప్పుగా మారవచ్చనే ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి.

ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో సామాజిక మాధ్యమ వినియోగదారులు ‘ఐ యామ్‌ జేన్‌ డో’ అనే నినాదంతో ముందుకొచ్చారు. మహిళ అసలు గుర్తింపును కనుగొనే ప్రయత్నాలను అడ్డుకోవడం, ఆమెకు ఒంటరితనం కలగకుండా సంఘీభావం ప్రకటించడం ఈ ఉద్యమంలోని ప్రధాన లక్ష్యాలు. చాలామంది మహిళలు తమ ఖాతాల్లో అదే పేరుతో పోస్టులు పెట్టారు. కొందరు పురుషులు కూడా ఈ ప్రచారంలో పాల్గొన్నారు. తమకు గతంలో ఎదురైన లైంగిక వేధింపులు, దాడుల అనుభవాలను పంచుకున్నవారూ ఉన్నారు. బాధితురాలి అనుమతి లేకుండా ఆమె గుర్తింపును బయటపెట్టడం న్యాయం చేయడం కాదని, అది ఆమెకు మరింత హాని కలిగించవచ్చని ఉద్యమంలో పాల్గొన్నవారు అభిప్రాయపడ్డారు.

సామాజిక మాధ్యమాల్లో ఒకే నినాదంతో అనేక పోస్టులు కనిపించడం వల్ల బాధితురాలి వ్యక్తిగత వివరాలను వెతికే ప్రయత్నాలకు ఆటంకం కలగవచ్చని ఉద్యమ మద్దతుదారులు భావించారు. అయితే ఈ ప్రచారం ఉద్దేశం బాధితురాలి గుర్తింపును నిజంగా మార్చడం కాదు. ఆమెకు సంబంధించిన వ్యక్తిగత వివరాలను బహిర్గతం చేయకుండా ఉండటం, ఆరోపణలపై న్యాయపరమైన విచారణకు అవకాశం ఇవ్వడం, ఇంటర్నెట్‌లో జరుగుతున్న వేధింపులను ప్రశ్నించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.

బాధితులనే ఎందుకు ప్రశ్నిస్తున్నారు?

లైంగిక దాడులపై చర్చ జరుగుతున్నప్పుడు బాధితురాలి ప్రవర్తన, దుస్తులు, బయటకు వెళ్లిన సమయం, మద్యం సేవించిందా లేదా, వెంటనే ఫిర్యాదు చేసిందా వంటి అంశాలపై ప్రశ్నలు సంధించడం తరచుగా కనిపిస్తుంటుంది. ఈ ప్రశ్నల వల్ల ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న వ్యక్తుల ప్రవర్తనను పరిశీలించాల్సిన చర్చ బాధితురాలి వ్యక్తిగత జీవితంపైకి మళ్లిపోవచ్చు. ఒక వ్యక్తి లైంగిక దాడి గురించి ఆలస్యంగా ఫిర్యాదు చేసినంత మాత్రాన ఆ ఆరోపణ తప్పని నిర్ధారించలేం. అదే విధంగా ఆరోపణ చేసినంత మాత్రాన ఎదుటివారు దోషులని ముందుగానే నిర్ణయించలేం. ప్రతి కేసులోనూ ఆధారాలు, సంబంధిత వ్యక్తుల వాంగ్మూలాలు, చట్టపరమైన ప్రమాణాల ఆధారంగా విచారణ జరగాలి.

లైంగిక హింసను సాధారణమైనదిగా చూడటం, దాని తీవ్రతను తగ్గించి చూపించడం లేదా బాధ్యతను బాధితులపైకి నెట్టడం వంటి సామాజిక ధోరణులను కొందరు హక్కుల కార్యకర్తలు ‘రేప్‌ కల్చర్‌’గా పేర్కొంటారు. ఈ పదం లైంగిక హింసను సమర్థించే లేదా దానిని తక్కువ చేసి చూపించే వైఖరులను వివరించడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఉదాహరణకు, బాధితురాలు ఎందుకు అక్కడికి వెళ్లింది, ఎందుకు ప్రతిఘటించలేదు, ఎందుకు వెంటనే పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయలేదు వంటి ప్రశ్నలే చర్చలో ప్రధానంగా మారితే, ఆరోపణలపై నిష్పక్షపాతంగా దర్యాప్తు జరగాల్సిన అవసరం వెనుకబడిపోవచ్చు.

అయితే న్యాయపరమైన విచారణలో ప్రశ్నలు అడగడం, ఆధారాలను పరిశీలించడం తప్పు కాదు. సమస్య ఏమిటంటే, ముందుగానే బాధితురాలిని నిందించడం లేదా ఆమె వ్యక్తిగత వివరాలను బయటపెట్టి అవమానించడం. ఆరోపణలు నిజమా కాదా అనే అంశాన్ని నిర్ణయించాల్సింది న్యాయపరమైన ప్రక్రియ. కానీ బాధితుల గోప్యతను గౌరవించడం, వారిపై ఆన్‌లైన్‌ వేధింపులను నివారించడం, ఫిర్యాదు చేసినందుకు వారిని అవమానించకపోవడం సమాజం బాధ్యతగా చూడాల్సిన అంశాలు.

సింగపూర్‌కు ఈ ఉద్యమం ఎందుకు సంబంధించింది?

ఈ ఉద్యమం అమెరికాలో ప్రారంభమైనప్పటికీ, లైంగిక వేధింపులు, వ్యక్తిగత గోప్యత ఉల్లంఘనలు, బాధితులను నిందించే ధోరణులు ఒక్క దేశానికే పరిమితమైన సమస్యలు కావు. సింగపూర్‌లోనూ మహిళలు, బాలికల వ్యక్తిగత చిత్రాలు లేదా వీడియోలను అనుమతి లేకుండా పంచుకోవడం, డిజిటల్‌ వేధింపులు, విద్యాసంస్థల్లో లైంగిక దుష్ప్రవర్తన వంటి అంశాలు గతంలో చర్చకు వచ్చాయి.

సింగపూర్‌లో ఒకప్పుడు విస్తృతంగా చర్చకు వచ్చిన ‘ఎస్‌జీ నాసి లెమాక్‌’ టెలిగ్రామ్‌ సమూహంలో మహిళలు, బాలికలకు సంబంధించిన అసభ్య చిత్రాలు, వీడియోలు పంచుకున్నట్లు వార్తలు వచ్చాయి. ఆ సమూహంలో 40,000 మందికి పైగా సభ్యులు ఉన్నట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. అనుమతి లేకుండా వ్యక్తిగత చిత్రాలను పంచుకోవడం బాధితుల గోప్యతకు, గౌరవానికి తీవ్ర భంగం కలిగించగలదని ఈ ఘటనపై జరిగిన చర్చ తెలియజేసింది.

2024లో సింగపూర్‌ స్పోర్ట్స్‌ స్కూల్‌కు సంబంధించిన మరో ఘటనలో, విద్యార్థినుల ముఖాలను ఉపయోగించి నగ్న చిత్రాల్లా కనిపించే నకిలీ డిజిటల్‌ చిత్రాలను రూపొందించి పంచుకున్నారనే ఆరోపణలపై పోలీసులు దర్యాప్తు చేశారు. కృత్రిమ మేధస్సు సాంకేతికత అభివృద్ధి చెందుతున్న నేపథ్యంలో, ఒక వ్యక్తి అనుమతి లేకుండా అతని లేదా ఆమె రూపాన్ని ఉపయోగించి లైంగికంగా అభ్యంతరకరమైన చిత్రాలను సృష్టించడం మరింత తీవ్రమైన డిజిటల్‌ భద్రతా సమస్యగా మారింది.

అలాగే సింగపూర్‌ జాతీయ విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యార్థికి సంబంధించిన రహస్య చిత్రీకరణ ఘటనపై గతంలో వివాదం చెలరేగడంతో, విశ్వవిద్యాలయ క్రమశిక్షణ చర్యలను సమీక్షించాల్సిన అవసరంపై చర్చ జరిగింది. మహిళా ప్రైవేట్‌ అద్దె వాహన డ్రైవర్లు ఎదుర్కొన్న లైంగిక వేధింపుల ఘటనలు కూడా ఈ సమస్య వివిధ వృత్తులు, ప్రదేశాల్లో కనిపిస్తోందని సూచించాయి. ఈ సంఘటనలన్నింటికీ ఒకే పరిస్థితులు లేదా ఒకే నేర స్వరూపం ఉండదు. అయినప్పటికీ, వ్యక్తిగత సమ్మతి, గోప్యత, మహిళలపై వస్తువుల్లా వ్యవహరించే ధోరణి, ఫిర్యాదులపై సంస్థలు స్పందించే విధానం వంటి అంశాలు వాటిలో ఉమ్మడిగా చర్చకు వస్తాయి.

బాధితులకు సహాయం అందించడంలో సంస్థల పాత్ర

లైంగిక దాడి లేదా వేధింపుల అనుభవాన్ని ఎదుర్కొన్నవారు ఫిర్యాదు చేయాలా వద్దా అనే నిర్ణయం తీసుకునే సమయంలో భయం, అవమానం, కుటుంబం లేదా సమాజం ఎలా స్పందిస్తాయనే ఆందోళనలను ఎదుర్కోవచ్చు. తమ అనుభవాన్ని బయటపెడితే ఇతరులు నమ్మరేమో, వ్యక్తిగత వివరాలు బయటపడతాయేమో, తమను నిందిస్తారేమో అనే భయాలు కూడా ఉండవచ్చు. అందువల్ల బాధితులకు సురక్షితమైన వాతావరణం, గోప్యత, అవసరమైన సమాచారం, మానసిక మరియు ఇతర సహాయం అందుబాటులో ఉండటం ముఖ్యం.

సింగపూర్‌లో మహిళా హక్కుల సంస్థ ఏవేర్‌ (ఏడబ్ల్యూఏఆర్‌ఈ) నిర్వహించే లైంగిక దాడుల సహాయ కేంద్రం, లైంగిక దాడులను ఎదుర్కొన్న వివిధ లింగాల వ్యక్తులకు సమాచారం, మద్దతు అందిస్తుంది. 2018 నుంచి 2021 మధ్య తమ లైంగిక దాడుల సహాయ కేంద్రాన్ని సంప్రదించిన వారిలో పది మందికి ముగ్గురు మాత్రమే పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేసినట్లు ఆ సంస్థ తెలిపింది. ఈ గణాంకం ఒక్కటే ఫిర్యాదు చేయకపోవడానికి గల అన్ని కారణాలను వివరించకపోయినా, సహాయం కోరడం, పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయడం ఒకే ప్రక్రియ కాదని అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

సింగపూర్‌లో హింస, లైంగిక వేధింపులపై సహాయం కోసం జాతీయ వ్యతిరేక హింస, లైంగిక వేధింపుల హెల్ప్‌లైన్‌ కూడా అందుబాటులో ఉంది. లైంగిక స్వరూపం కలిగిన నకిలీ డిజిటల్‌ చిత్రాలు లేదా ఇతర ఆన్‌లైన్‌ వేధింపులను ఎదుర్కొంటున్నవారికి ఎస్‌జీ హర్‌ ఎంపవర్‌మెంట్‌ సంస్థ కూడా సహాయం అందిస్తుంది. బాధితులు తమకు అవసరమైన సహాయం గురించి తెలుసుకోవడానికి ఈ సంస్థలను సంప్రదించవచ్చు.