మరుగుదొడ్లు లేక విద్యార్థుల అవస్థలు.. నిధుల కోసం ఎదురుచూపులు

జిల్లాలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో మౌలిక వసతుల కొరత విద్యార్థులను తీవ్ర ఇబ్బందులకు గురిచేస్తోంది. ముఖ్యంగా మరుగుదొడ్లు, మూత్రశాలల లేమి కారణంగా వేలాది మంది విద్యార్థులు అసౌకర్యాల మధ్య విద్యాభ్యాసం కొనసాగిస్తున్నారు. విద్య హక్కు అందరికీ అందుబాటులో ఉండాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నప్పటికీ, పాఠశాలల్లో కనీస పారిశుద్ధ్య సదుపాయాలు లేకపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. బాలికల విద్యాభ్యాసంపై కూడా ఈ పరిస్థితి ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతోంది.

డొంకేశ్వర్ మండలం తొండాకూర్ ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాలలో పదో తరగతి వరకు దాదాపు రెండు వందల మంది విద్యార్థులు చదువుకుంటున్నారు. బాలికల కోసం నిర్మించాల్సిన మరుగుదొడ్లు మూడేళ్ల క్రితమే చివరి దశలో నిలిచిపోయాయి. నిర్మాణం పూర్తి కాకపోవడంతో విద్యార్థినులు ఆరుబయటకు వెళ్లాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది. ఇది వారి భద్రత, ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతోందని తల్లిదండ్రులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

మోపాల్ మండలంలోని కంజర జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాలలో కూడా ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. అక్కడ చదువుతున్న వంద మంది విద్యార్థులకు సరిపడా పారిశుద్ధ్య సదుపాయాలు లేవు. గ్రామస్థులు స్వచ్ఛందంగా విరాళాలు సేకరించి మూత్రశాల నిర్మించినప్పటికీ అది విద్యార్థుల అవసరాలకు సరిపోవడం లేదు. దీంతో విద్యార్థులు రోజువారీగా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు.

జిల్లావ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రభుత్వ పాఠశాలల పరిస్థితిని పరిశీలిస్తే సమస్య తీవ్రత స్పష్టమవుతోంది. మొత్తం వెయ్యికి పైగా ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో దాదాపు తొంభై ఎనిమిది వేల మంది విద్యార్థులు చదువుకుంటున్నారు. అధికారిక లెక్కల ప్రకారం రెండు వందల అరవైకి పైగా పాఠశాలల్లో మరుగుదొడ్ల సదుపాయం లేదు. అయితే వాస్తవ పరిస్థితి దీనికంటే మరింత తీవ్రంగా ఉండొచ్చని విద్యారంగ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. కొన్నిచోట్ల మరుగుదొడ్లు ఉన్నప్పటికీ నీటి సౌకర్యం లేక వినియోగంలో లేవు. మరికొన్ని చోట్ల విద్యార్థుల సంఖ్యకు అనుగుణంగా నిర్మాణాలు లేకపోవడంతో సమస్య కొనసాగుతోంది.

గతంలో పాఠశాలల అభివృద్ధి కోసం అమలు చేసిన ప్రత్యేక పథకాల కింద అదనపు తరగతి గదులు, మరుగుదొడ్లు, ఇతర సదుపాయాల కోసం కోట్ల రూపాయల నిధులు కేటాయించారు. అయితే పథకాల మార్పులు, నిధుల విడుదలలో జాప్యం, పరిపాలనా సమస్యల కారణంగా అనేక పనులు మధ్యలోనే ఆగిపోయాయి. ఇప్పటికే కొంతమేర నిర్మాణాలు పూర్తయినప్పటికీ మిగిలిన పనులు నిలిచిపోవడంతో విద్యార్థులు వాటి ప్రయోజనాలు పొందలేకపోతున్నారు.

పాఠశాలల్లో పారిశుద్ధ్య సదుపాయాలు లేకపోవడం వల్ల ముఖ్యంగా బాలికలు ఎక్కువ ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. కొందరు విద్యార్థినులు పాఠశాలకు హాజరుకావడానికే ఇబ్బంది పడుతున్నారని ఉపాధ్యాయులు చెబుతున్నారు. పరిశుభ్రమైన మరుగుదొడ్లు, తాగునీటి వసతి, చేతులు కడుక్కునే సౌకర్యాలు విద్యార్థుల ఆరోగ్యానికి అత్యంత అవసరం. ఇవి లేకపోతే అనారోగ్య సమస్యలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.

పెండింగ్‌లో ఉన్న బిల్లులు చెల్లించి అసంపూర్తిగా ఉన్న నిర్మాణాలను వెంటనే పూర్తి చేయాలని తల్లిదండ్రులు, గ్రామస్థులు కోరుతున్నారు. విద్యార్థుల భవిష్యత్తు దృష్ట్యా ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారించి అన్ని పాఠశాలల్లో మరుగుదొడ్లు, మూత్రశాలలు, నీటి వసతి కల్పించాలని విజ్ఞప్తి చేస్తున్నారు. అధికారులు కూడా ఇప్పటికే సమస్యాత్మక పాఠశాలలను గుర్తించినట్లు చెబుతున్నారు. త్వరలో నిధులు కేటాయించి పనులను పూర్తి చేస్తామని హామీ ఇస్తున్నారు. విద్యార్థులకు సురక్షితమైన, పరిశుభ్రమైన విద్యా వాతావరణం కల్పించాలంటే ఈ సమస్యకు తక్షణ పరిష్కారం అవసరమని విద్యావేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు.