రష్యా కుబేరులపై ఆంక్షల ఎత్తివేతతో ఈయూలో పెరిగిన విభేదాల చర్చ

ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా పూర్తి స్థాయి దాడి ప్రారంభమైన తర్వాత విధించిన ఆంక్షల నుంచి ఇద్దరు రష్యన్ బిలియనీర్లను తొలగించాలన్న యూరోపియన్ యూనియన్ నిర్ణయం వివాదానికి దారితీసింది. అలీషర్ ఉస్మానోవ్, మిఖాయిల్ ఫ్రిడ్మన్‌లను ఆంక్షల జాబితా నుంచి తొలగించేందుకు ఈయూ దేశాలు సెప్టెంబర్ 22న అంగీకరించాయి. అదే సమయంలో రష్యాకు చెందిన దాదాపు 3,000 మంది వ్యక్తులు, సంస్థలపై ఉన్న ఆంక్షలను మరో మూడు సంవత్సరాల పాటు కొనసాగించాలని నిర్ణయించాయి. సాధారణంగా ఆంక్షలను ఆరు నెలలకోసారి పునరుద్ధరించే విధానానికి బదులుగా, ఈసారి 36 నెలల పొడిగింపునకు అంగీకారం కుదిరింది. అయితే ఇద్దరు ప్రముఖ వ్యాపారవేత్తలను జాబితా నుంచి తొలగించడం ఉక్రెయిన్ నుంచి తీవ్ర అభ్యంతరాలకు కారణమైంది.

ఈ నిర్ణయం ఒక్కసారిగా కుదిరిన ఒప్పందం కాదు. ఈయూ సభ్యదేశాల మధ్య రోజుల తరబడి చర్చలు జరిగాయి. రష్యాపై ఆంక్షలను కొనసాగించేందుకు మొత్తం 27 సభ్యదేశాల ఏకాభిప్రాయం అవసరం కావడంతో ఈ అంశం క్లిష్టంగా మారింది. ఉస్మానోవ్‌ను జాబితా నుంచి తొలగించాలన్న ఫ్రాన్స్ ప్రతిపాదనకు మొదట లాట్వియా తీవ్రంగా అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. ఆంక్షలను కొనసాగించడంపై ఏకాభిప్రాయం లేకపోతే మొత్తం ఆంక్షల వ్యవస్థే గడువు ముగిసే పరిస్థితి ఏర్పడే అవకాశం ఉండటంతో చివరకు రాజీ మార్గాన్ని అన్వేషించారు. ఐర్లాండ్ నేతృత్వంలోని ఈయూ మండలి అధ్యక్షత ఒక రాజీ ప్రతిపాదనను ముందుకు తెచ్చింది. అందులో ఇద్దరు వ్యాపారవేత్తలను జాబితా నుంచి తొలగించడంతో పాటు మిగిలిన ఆంక్షలను 36 నెలల పాటు కొనసాగించే ప్రతిపాదన ఉంది.

లాట్వియా చివరి వరకు ఈ ఒప్పందాన్ని అడ్డుకునేందుకు ప్రయత్నించింది. రష్యా యుద్ధాన్ని కొనసాగిస్తున్న సమయంలో యూరప్ ఒత్తిడిని తగ్గించడం సరికాదని లాట్వియా ప్రధాని ఆండ్రిస్ కుల్బెర్గ్స్ గతంలో పేర్కొన్నారు. అయితే చివరికి లాట్వియా ఓటింగ్‌లో నిర్మాణాత్మకంగా గైర్హాజరై ఒప్పందం అమలుకు మార్గం కల్పించింది. దాంతో ఈయూ ఆంక్షల వ్యవస్థ మరో మూడు సంవత్సరాల పాటు కొనసాగనుంది. లాట్వియా మాత్రం ఉస్మానోవ్, ఫ్రిడ్మన్‌లపై జాతీయ స్థాయిలో ప్రత్యేక ఆంక్షలు విధించే దిశగా చర్యలు చేపట్టింది.

ఉక్రెయిన్ ఈ పరిణామాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది. ఆంక్షల జాబితా నుంచి ఇద్దరు రష్యన్ వ్యాపారవేత్తలను తొలగించడం ఆమోదయోగ్యం కాదని ఉక్రెయిన్ అధికారులు పేర్కొన్నారు. ఉక్రెయిన్ విదేశాంగ మంత్రి ఆండ్రీ సిబిహా మాట్లాడుతూ, ఈ నిర్ణయం మాస్కోకు తప్పుడు సంకేతం పంపుతుందని అన్నారు. రష్యా తనకు కావాల్సిన ఫలితాన్ని సాధించిందనే భావన, బాధ్యత నుంచి తప్పించుకునే అవకాశం, యూరప్‌లో విభజన వంటి సందేశాలు వెలువడే పరిస్థితి ఏర్పడిందని ఆయన విమర్శించారు. అలాగే ఈయూ సభ్యదేశాలన్నీ ఇద్దరు వ్యక్తులపై తమ జాతీయ స్థాయి ఆంక్షలను ప్రకటించాలని ఆయన కోరారు.

ఉక్రెయిన్ అభ్యంతరానికి ప్రధాన కారణం ఆంక్షల రాజకీయ, ఆర్థిక ప్రాధాన్యం. 2022లో రష్యా ఉక్రెయిన్‌పై పూర్తి స్థాయి దాడి ప్రారంభించిన తర్వాత ఈయూ రష్యా ప్రభుత్వం, దానికి అనుబంధంగా ఉన్న వ్యక్తులు, సంస్థలపై ఆర్థిక, ప్రయాణ సంబంధిత పరిమితులను విధించింది. ఆంక్షల్లో ఉన్న వ్యక్తుల ఆస్తులను స్తంభింపజేయడం, యూరప్‌లో ప్రయాణంపై ఆంక్షలు విధించడం వంటి చర్యలు ఉన్నాయి. రష్యా యుద్ధ సామర్థ్యాన్ని, దానికి ఆర్థికంగా మద్దతు ఇస్తున్న వర్గాలను ఒత్తిడిలో ఉంచడం ఈ ఆంక్షల ప్రధాన ఉద్దేశాల్లో ఒకటిగా ఈయూ పేర్కొంటూ వచ్చింది.

అయితే ఈసారి జరిగిన పరిణామంలో మరో ముఖ్యమైన అంశం ఉంది. ఆంక్షలను తొలగించేందుకు ఫ్రాన్స్, లక్సెంబర్గ్, స్లోవేకియా నుంచి వచ్చిన ఒత్తిళ్లు ఈయూలో అంతర్గత విభేదాలను బయటపెట్టాయి. ఉస్మానోవ్ విషయంలో ఫ్రాన్స్ జాతీయ భద్రత కారణాలను అధికారికంగా ప్రస్తావించినప్పటికీ, ఆయన తొలగింపునకు సంబంధించి అజర్‌బైజాన్‌లో నిర్బంధంలో ఉన్న ఇద్దరు ఫ్రెంచ్ పౌరుల విడుదలపై జరిగిన దౌత్య చర్చలతో సంబంధం ఉందని పలు యూరోపియన్ మీడియా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఈ అంశంపై పూర్తి వివరాలను ఫ్రాన్స్ అధికారికంగా వెల్లడించలేదు. అందువల్ల ఆ దౌత్య సంబంధాన్ని నివేదికలలో వచ్చిన సమాచారంగా మాత్రమే చూడాల్సి ఉంటుంది.

మిఖాయిల్ ఫ్రిడ్మన్ విషయంలో పరిస్థితి కొంత భిన్నంగా ఉంది. లక్సెంబర్గ్‌లో స్తంభింపజేసిన తన ఆస్తులకు సంబంధించి ఆయన సుమారు 16 బిలియన్ డాలర్ల క్లెయిమ్‌ను దాఖలు చేసినట్లు పలు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఫ్రిడ్మన్‌ను జాబితా నుంచి తొలగించాలని లక్సెంబర్గ్ కోరింది. ఉస్మానోవ్‌ను తొలగించే సందర్భంలో ఫ్రిడ్మన్‌ను కూడా తొలగించాలన్న వాదన ముందుకు రావడంతో ఇద్దరి పేర్లు ఒకే రాజీ ప్యాకేజీలోకి వచ్చాయి. చివరకు ఇద్దరినీ ఆంక్షల జాబితా నుంచి తొలగించేందుకు సభ్యదేశాలు అంగీకరించాయి.

ఈ నిర్ణయాన్ని రష్యా కూడా స్వాగతించింది. క్రెమ్లిన్ ప్రతినిధి దిమిత్రి పెస్కోవ్ గతంలోనే ఇద్దరు వ్యాపారవేత్తలను ఆంక్షల జాబితా నుంచి తొలగించే అవకాశాన్ని స్వాగతించారు. ఈయూ విధించిన ఆంక్షలు చట్టవిరుద్ధమని, రష్యన్ పౌరులందరినీ ఆంక్షల నుంచి తొలగించాలని ఆయన పేర్కొన్నారు. అయితే ఈయూ మాత్రం సుమారు 3,000 మంది వ్యక్తులు, సంస్థలపై ఆంక్షలను మరో 36 నెలల పాటు కొనసాగించేందుకు నిర్ణయించింది. అందువల్ల ఈ నిర్ణయాన్ని రష్యాపై ఈయూ ఆంక్షల మొత్తం విధానం మారినట్లుగా కాకుండా, ఇద్దరు వ్యక్తుల విషయంలో తీసుకున్న ప్రత్యేక నిర్ణయంగా చూడాల్సి ఉంటుంది.

కొత్త ఒప్పందంలో మరో కీలక మార్పు ఆంక్షల పునరుద్ధరణ కాలానికి సంబంధించినది. ఇప్పటివరకు వ్యక్తిగత ఆంక్షలను సాధారణంగా ఆరు నెలల వ్యవధిలో పునరుద్ధరించాల్సి వచ్చేది. ప్రతి పునరుద్ధరణ సమయంలో సభ్యదేశాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం అవసరం కావడంతో ఒక దేశం అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసినా మొత్తం ప్రక్రియ ఆలస్యం అయ్యే అవకాశం ఉండేది. తాజాగా కుదిరిన రాజీ ప్రకారం ఈ ఆంక్షలను 2029 సెప్టెంబర్ 22 వరకు కొనసాగించనున్నారు. దాంతో తరచూ జరిగే పునరుద్ధరణ ప్రక్రియల వల్ల ఏర్పడే రాజకీయ ఒత్తిడిని తగ్గించే ప్రయత్నం చేసినట్లు కనిపిస్తోంది.

అయితే ఇదే మార్పు ఈయూలో కొత్త చర్చకు కారణమైంది. ఒకవైపు దాదాపు 3,000 మంది వ్యక్తులు, సంస్థలపై ఆంక్షలను మూడేళ్ల పాటు కొనసాగించడం రష్యాపై ఒత్తిడిని దీర్ఘకాలికంగా కొనసాగించే చర్యగా కనిపిస్తోంది. మరోవైపు ఇద్దరు ప్రముఖ వ్యాపారవేత్తలను అదే సమయంలో జాబితా నుంచి తొలగించడం వల్ల ఆంక్షల విధానంలో ఏకరూపతపై ప్రశ్నలు వచ్చాయి. ముఖ్యంగా ఉక్రెయిన్‌కు మద్దతుగా యూరోపియన్ దేశాలు ప్రదర్శిస్తున్న రాజకీయ ఐక్యతకు ఈ నిర్ణయం ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందనే అంశంపై చర్చ మొదలైంది.