డిజిటల్ అరెస్ట్ మోసం.. భారతీయులపై భారీ సైబర్ మోసాలు

ఇటీవలి కాలంలో భారతదేశంలో వేగంగా పెరుగుతున్న సైబర్ నేరాల్లో “డిజిటల్ అరెస్ట్” అనే కొత్త రకం మోసం తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఒక సాధారణ వ్యక్తి మొబైల్ ఫోన్ లేదా కంప్యూటర్ ముందు ఉన్నప్పుడు, ఒక్కసారిగా ఒక పోలీసు అధికారి వీడియో కాల్‌లో ప్రత్యక్షమవుతాడు. అతను మీ ఆధార్ నంబర్ మనీ లాండరింగ్ కేసుతో అనుసంధానమైందని చెబుతాడు. వెంటనే అరెస్ట్ వారెంట్ చూపించి, మీరు తీవ్రమైన నేరంలో ఇరుక్కున్నారని నమ్మించే ప్రయత్నం చేస్తాడు.

ఈ సమయంలో బాధితుడిని తీవ్ర మానసిక ఒత్తిడికి గురిచేస్తారు. “మీరు వెంటనే ఆన్‌లైన్‌లోనే ఉండాలి”, “ఈ విషయం ఎవరితోనూ చెప్పకూడదు”, “మీ నిర్దోషిత్వాన్ని నిరూపించుకోవడానికి కొంత డబ్బును వెంటనే ట్రాన్స్‌ఫర్ చేయాలి” అని భయపెట్టి మోసం చేస్తారు. భయంతో, గందరగోళంలో ఉన్న చాలా మంది ఈ మోసగాళ్ల మాటలను నమ్మి తమ డబ్బును కోల్పోతున్నారు.

ఈ విధంగా జరుగుతున్న “డిజిటల్ అరెస్ట్” మోసం భారతదేశంలో అత్యంత వేగంగా పెరుగుతున్న సైబర్ క్రైమ్‌లలో ఒకటిగా మారింది. ఇది పూర్తిగా మానసిక భయాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని అమలు చేసే మోసపూరిత పద్ధతి. మోసగాళ్లు పోలీస్, సీబీఐ, ఇన్‌కమ్ ట్యాక్స్ అధికారుల రూపంలో నటిస్తూ ప్రజలను భయపెడుతున్నారు. సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి నకిలీ వీడియో కాల్స్, ఫేక్ ఐడీలు, తప్పుడు డాక్యుమెంట్లు చూపిస్తూ ప్రజలను నమ్మించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.

ఇటీవల జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ (ఎన్‌హెచ్‌ఆర్‌సీ) నిర్వహించిన ఓపెన్ హౌస్ చర్చలో ఈ అంశంపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తమైంది. కమిషన్ చైర్‌పర్సన్ జస్టిస్ వి. రామసుబ్రమణియన్ మాట్లాడుతూ, సైబర్ మోసాల కారణంగా భారతీయులు గత ఆరు సంవత్సరాల్లో భారీగా ఆర్థిక నష్టాలను ఎదుర్కొన్నారని వెల్లడించారు. ఆయన అందించిన గణాంకాల ప్రకారం, దేశవ్యాప్తంగా సైబర్ మోసాల వల్ల సుమారు రూ. 52,976 కోట్ల వరకు నష్టం జరిగింది.

ఇందులో దాదాపు ఎనిమిది శాతం నష్టం అంటే సుమారు రూ. 4,238 కోట్ల వరకు “డిజిటల్ అరెస్ట్” తరహా మోసాల వల్లనే జరిగినట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ సంఖ్యలు దేశంలో సైబర్ నేరాల తీవ్రతను స్పష్టంగా చూపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా సాధారణ ప్రజలు, వృద్ధులు, డిజిటల్ అవగాహన తక్కువగా ఉన్నవారు ఈ మోసాలకు ఎక్కువగా బలవుతున్నారు.

ఈ మోసాలు సాధారణంగా ఒకే విధమైన విధానాన్ని అనుసరిస్తాయి. మొదట బాధితుడికి ఫోన్ లేదా వీడియో కాల్ వస్తుంది. ఆ కాల్‌లో పోలీసులు లేదా ప్రభుత్వ అధికారుల వేషంలో ఉన్న మోసగాళ్లు వ్యక్తిగత వివరాలను చెబుతూ భయపెడతారు. తర్వాత మీపై కేసు నమోదైందని, వెంటనే విచారణ జరపాల్సి ఉందని చెబుతారు. కొన్నిసార్లు నకిలీ అరెస్ట్ వారెంట్లు, ఫేక్ ప్రభుత్వ లోగోలు చూపిస్తారు. ఈ మొత్తం ప్రక్రియ బాధితుడిని ఒంటరిగా ఉంచి, ఎవరికీ చెప్పకుండా చేయడమే ప్రధాన ఉద్దేశం.

ఈ మోసంలో ముఖ్యమైన అంశం మానసిక ఒత్తిడి. భయం, గందరగోళం, అపరాధ భావనను ఉపయోగించి బాధితుడిని వెంటనే నిర్ణయం తీసుకునేలా చేస్తారు. డబ్బును “సేఫ్ అకౌంట్”కు ట్రాన్స్‌ఫర్ చేయమని చెబుతారు. అది పూర్తిగా మోసగాళ్ల ఖాతా అని తర్వాత తెలిసినప్పుడు చాలా ఆలస్యం అయిపోతుంది.

సైబర్ నిపుణులు ఈ రకమైన మోసాలపై ప్రజలను అప్రమత్తం చేస్తున్నారు. ప్రభుత్వ సంస్థలు లేదా పోలీసులు ఎప్పుడూ వీడియో కాల్‌లో అరెస్ట్ చేయరని, డబ్బు ట్రాన్స్‌ఫర్ చేయమని అడగరని స్పష్టం చేస్తున్నారు. ఏదైనా అనుమానాస్పద కాల్ వచ్చినప్పుడు వెంటనే ఆపివేయాలని, అధికారిక పోలీస్ స్టేషన్‌ను సంప్రదించాలని సూచిస్తున్నారు.

ప్రభుత్వ సంస్థలు కూడా ఈ మోసాలపై అవగాహన కార్యక్రమాలు చేపడుతున్నాయి. బ్యాంకులు, టెలికాం సంస్థలు, సైబర్ క్రైమ్ విభాగాలు కలిసి ప్రజలకు హెచ్చరికలు జారీ చేస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ డిజిటల్ అవగాహన తక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఈ మోసాలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి.

మొత్తం మీద, డిజిటల్ అరెస్ట్ మోసం అనేది ఆధునిక సాంకేతికతను దుర్వినియోగం చేస్తూ అమలు చేస్తున్న అత్యంత ప్రమాదకరమైన సైబర్ నేరంగా మారింది. ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండకపోతే భారీ ఆర్థిక నష్టాలకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే ప్రతి ఒక్కరూ అనుమానాస్పద కాల్స్‌పై జాగ్రత్తగా ఉండటం, అధికారిక సమాచారం మాత్రమే నమ్మడం అత్యంత అవసరం అని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.