ఖమేనీ అంత్యక్రియలకు మోదీకి ఆహ్వానం..

ఇరాన్ రాజకీయ, మత చరిత్రలో అత్యంత ప్రభావశీల నాయకులలో ఒకరిగా గుర్తింపు పొందిన అయాతుల్లా అలీ ఖమేనీకి సంబంధించిన పరిణామాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తున్నాయి. ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ సంయుక్త దాడుల నేపథ్యంలో ఖమేనీ మరణించినట్లు అంతర్జాతీయ వర్గాల్లో ప్రచారం జరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఆయన అంత్యక్రియలను జులై నెలలో ఇరాన్‌లోని పవిత్ర నగరంగా పేరొందిన మషాద్‌లో నిర్వహించే అవకాశం ఉన్నట్లు సమాచారం వెలువడుతోంది. ఈ కార్యక్రమానికి భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీని ఇరాన్ అధ్యక్షుడు ఆహ్వానించినట్లు కూడా వార్తలు ప్రచారంలోకి రావడంతో ఈ అంశం అంతర్జాతీయ రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది.

అయాతుల్లా అలీ ఖమేనీ ఇరాన్ రాజకీయ వ్యవస్థలో అత్యున్నత పదవిని నిర్వహించిన నాయకుడు. దశాబ్దాల పాటు దేశ విదేశాంగ విధానం, భద్రతా వ్యూహాలు, మతపరమైన మార్గదర్శకత్వం వంటి కీలక అంశాల్లో ఆయన ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపించింది. ఇరాన్‌లో అధ్యక్షుడి కంటే సుప్రీం నాయకుడి పదవికే అధిక ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. అలాంటి కీలక స్థానంలో కొనసాగిన ఖమేనీ మరణం ఇరాన్ అంతర్గత రాజకీయాలపైనే కాకుండా పశ్చిమాసియా ప్రాంత రాజకీయ సమీకరణలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశాలు ఉన్నాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

ఖమేనీ అంత్యక్రియలు మషాద్‌లో నిర్వహించే అవకాశం ఉందన్న వార్తలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. మషాద్ నగరం ఇరాన్‌లో అత్యంత పవిత్రమైన నగరాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మంది భక్తులు ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శిస్తుంటారు. దేశ రాజకీయ, మత చరిత్రలో విశిష్ట స్థానం కలిగిన నాయకుడి అంత్యక్రియలను అక్కడ నిర్వహించడం ద్వారా ఆయనకు అత్యున్నత గౌరవం ఇవ్వాలనే ఉద్దేశం ఉండవచ్చని పరిశీలకులు అంచనా వేస్తున్నారు.

ఈ కార్యక్రమానికి భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీని ఆహ్వానించినట్లు వస్తున్న వార్తలు కూడా ఆసక్తిని పెంచుతున్నాయి. భారత్, ఇరాన్ మధ్య చారిత్రక సంబంధాలు ఉన్నాయి. ఇంధన రంగం, వాణిజ్యం, సముద్ర రవాణా, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం వంటి అనేక అంశాల్లో రెండు దేశాలు పరస్పర సహకారాన్ని కొనసాగిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా పశ్చిమాసియా ప్రాంతంలో భారత్‌కు ఇరాన్ ఒక కీలక భాగస్వామిగా పరిగణించబడుతోంది. అలాంటి పరిస్థితుల్లో ఖమేనీ అంత్యక్రియలకు మోదీ హాజరవుతారా లేదా అన్న అంశం కూడా చర్చకు దారితీస్తోంది.

అయితే ఇప్పటివరకు ఈ అంశంపై ఇరాన్ ప్రభుత్వం నుంచి గానీ, భారత ప్రభుత్వం నుంచి గానీ అధికారిక ప్రకటన వెలువడలేదు. అంత్యక్రియల తేదీ, కార్యక్రమం నిర్వహణ, విదేశీ ప్రతినిధుల హాజరు వంటి అంశాలపై స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. అధికారిక ప్రకటన వెలువడిన తర్వాతే ఈ వార్తలకు మరింత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రధానంగా అంతర్జాతీయ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చల ఆధారంగానే ఉంది.

ఖమేనీ రాజకీయ జీవితాన్ని పరిశీలిస్తే, ఇరాన్ విప్లవం అనంతరం దేశ రాజకీయ వ్యవస్థలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. అనేక అంతర్జాతీయ సంక్షోభాలు, ఆంక్షలు, ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతల సమయంలో దేశాన్ని నడిపించిన నాయకుడిగా ఆయనకు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. ఇరాన్ విదేశాంగ విధానంపై ఆయన ప్రభావం చాలా కాలం పాటు కొనసాగింది. పశ్చిమ దేశాలతో సంబంధాలు, ప్రాంతీయ భద్రతా అంశాలు, అణు కార్యక్రమానికి సంబంధించిన నిర్ణయాల్లో ఆయన అభిప్రాయాలు కీలకంగా పరిగణించబడేవి.

ఖమేనీ మరణం నేపథ్యంలో ఇరాన్‌లో రాజకీయ వారసత్వంపై కూడా చర్చ జరుగుతోంది. దేశ భవిష్యత్ రాజకీయ దిశ ఏ విధంగా ఉండబోతుందనే అంశంపై అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు దృష్టి సారించారు. సుప్రీం నాయకుడి స్థానం దేశ రాజకీయ వ్యవస్థలో అత్యంత ప్రభావవంతమైనదిగా ఉండటంతో, ఆ పదవికి సంబంధించిన భవిష్యత్ పరిణామాలు ప్రపంచ దేశాల దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి.

అంత్యక్రియలు నిర్వహించే సమయంలో భారీ స్థాయిలో భద్రతా ఏర్పాట్లు ఉండే అవకాశం ఉంది. ప్రపంచంలోని వివిధ దేశాల నుంచి ప్రతినిధులు, మత నాయకులు, రాజకీయ ప్రముఖులు హాజరయ్యే అవకాశాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ఇరాన్ ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేసే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ మాధ్యమాలు కూడా ఈ కార్యక్రమంపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టే అవకాశముంది.

భారత్‌కు సంబంధించి చూస్తే, పశ్చిమాసియాలో సమతుల్య విదేశాంగ విధానాన్ని అనుసరిస్తున్న దేశంగా భారత్ గుర్తింపు పొందింది. ఇరాన్‌తో పాటు ఇతర దేశాలతోనూ సత్సంబంధాలను కొనసాగిస్తోంది. అలాంటి పరిస్థితుల్లో ఈ ఆహ్వానం రాజకీయంగా, దౌత్యపరంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే ప్రధానమంత్రి హాజరు, భారత ప్రతినిధుల స్థాయి వంటి అంశాలపై అధికారిక ప్రకటన వచ్చిన తర్వాతే పూర్తి స్పష్టత ఏర్పడుతుంది.

మొత్తంగా చూస్తే, అయాతుల్లా అలీ ఖమేనీ అంత్యక్రియలను జులైలో మషాద్‌లో నిర్వహించే అవకాశం ఉందన్న వార్తలు, ఆ కార్యక్రమానికి భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీకి ఆహ్వానం అందినట్లు వస్తున్న సమాచారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీస్తోంది. అయితే అధికారిక ధృవీకరణ కోసం అంతర్జాతీయ వర్గాలు, రాజకీయ పరిశీలకులు ఎదురుచూస్తున్నారు. ఈ పరిణామాలు పశ్చిమాసియా రాజకీయాలపై మాత్రమే కాకుండా అంతర్జాతీయ దౌత్య సంబంధాలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశముందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.