యుద్ధం ముగిసినా ఇరాన్‌కు అసలు సవాళ్లు ఇప్పుడే.. ఆర్థిక వ్యవస్థ గాడిన పడేనా?

ఇరాన్‌లో యుద్ధం తాత్కాలికంగా ముగియడంతో ప్రజలు ఊపిరి పీల్చుకున్నప్పటికీ, ఆ దేశానికి అసలు సవాళ్లు ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయి. యుద్ధంతో దెబ్బతిన్న ఆర్థిక వ్యవస్థను తిరిగి గాడిన పెట్టడం, విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం, ఎగుమతులను పునరుద్ధరించడం వంటి కీలక లక్ష్యాలు ఇరాన్ ముందున్నాయి. ఆంక్షల సడలింపుతో విదేశీ పెట్టుబడులకు అవకాశాలు ఏర్పడుతున్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో తిరిగి స్థానం సంపాదించడం అంత సులభం కాదని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

యుద్ధం ముగిసిన వెంటనే ఇరాన్ కరెన్సీ రియాల్ బలపడింది. అలాగే విదేశాల్లో స్తంభింపజేసిన బిలియన్ల డాలర్ల ఆస్తుల్లో కొంత భాగం విడుదలయ్యే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. అయితే ఎఫ్‌ఏటీఎఫ్ బ్లాక్‌లిస్ట్, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక పరిమితులు, రాజకీయ అనిశ్చితులు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి. దీంతో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఇరాన్ పూర్తిస్థాయిలో పునరాగమనం చేయడానికి సమయం పట్టే అవకాశముంది.

చమురు రంగం ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రధాన ఆధారం. ఆంక్షలు పూర్తిగా తొలగితే రోజువారీ చమురు ఎగుమతులను 1.5 మిలియన్ బ్యారెళ్ల నుంచి 2.5 మిలియన్ బ్యారెళ్లకు పెంచే అవకాశం ఉంది. అయితే యుద్ధంలో దెబ్బతిన్న పెట్రోకెమికల్ మౌలిక సదుపాయాల పునర్నిర్మాణానికి భారీ పెట్టుబడులు అవసరం. పాతబడిన చమురు క్షేత్రాల ఆధునికీకరణ కూడా కీలక సవాలుగా మారింది.

పెట్రోకెమికల్, స్టీల్ రంగాలు తీవ్రంగా దెబ్బతినడంతో ఒకప్పుడు ఎగుమతులు చేసిన ఉత్పత్తులనే ఇప్పుడు దిగుమతి చేసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. పునర్నిర్మాణానికి దాదాపు 300 బిలియన్ డాలర్ల పెట్టుబడులు అవసరమని అంచనా. అరబ్ దేశాలు, అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారులు ఎంత మేరకు సహకరిస్తారనేది ప్రశ్నార్థకంగా మారింది. యుద్ధం ముగిసినా, ఆర్థిక పునరుద్ధరణలో ఇరాన్ ఎదుర్కొనే సవాళ్లు ఇంకా చాలా ఉన్నాయని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.